არასრულწლოვანის მკვლელობა და სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა

სახალხო დამცველს მიაჩნია, რომ შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უმოქმედობამ შესაძლოა დაარღვია არასრულწლოვან გიორგის უფლება, ესარგებლა სახელმწიფოს მხრიდან სათანადო მზრუნველობით და ეცხოვრა ისეთ პირობებში, რომელიც უზრუნველყოფდა მის სრულფასოვან განვითარებას.


სახალხო დამცველის მიმართვა, რეკომენდაცია და მოსაზრება 3 მაისს ომბუდსმენის ვებგვერდზე გამოქვეყნდა. ამ გვერდის ინფორმაციაზე დაყრდნობით ფაქტი ასეთია:
11 აპრილს, გამთენიისას, არასამთავრობო ორგანიზაცია „პირველი ნაბიჯი _ საქართველოს“ ბავშვთა სოფელში გიორგი ჩ. ჩუმად შეიპარა ხატია მექუდიშვილის საძინებელ ოთახში, ნაჭრით შეუკრა მას ხელები, ნაჭერი შემოახვია კისერზე და ბალიშით დაახრჩო. გიორგი ფანჯრიდან გადახტა და გაიპარა. არასრულწლოვანი პატრულმა დააკავა.
დანაშაულში ბრალდებული ამავე დაწესებულების არასრულწლოვანი გიორგი ჩ-ა. მისი დიაგნოზია: მსუბუქი გონებრივი ჩამორჩენილობა, სპეციფიკური ქცევითი და ემოციური აშლილობა ბავშვებში.
`პირველი ნაბიჯი-საქართველოს“ ბავშვთა სოფელი 2009-2010 წლებში ფინანსდება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა, ხანდაზმულთა და ოჯახურ მზრუნველობას მოკლებულ ბავშვთა სოციალური რეაბილიტაციის ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში. ორგანიზაციიდან მიღებული დოკუმენტაციით სახალხო დამცველის აპარატმა დაადგინა: 2007 წლიდან მოყოლებული `პირველი ნაბიჯი-საქართველომ“ რამდენჯერმე მიმართა წერილობითი თხოვნით განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბავშვზე ზრუნვის სამმართველოს, ასევე ჯანდაცვის სამინისტროს სოციალური დაცვის დეპარტამენტს, გადაეყვანათ გიორგი ჩ. მისთვის შესაფერის დაწესებულებაში. წერილებში ორგანიზაციის წარმომადგენლები აღნიშნავდნენ, რომ ვერ ხერხდებოდა აღსაზრდელ გიორგი ჩ.-ს „ქცევის კონტროლი და მართვა, მისი საქციელი არ არის პროგნოზირებადი და საფრთხე ექმნება როგორც აღსაზრდელების, ისე აღმზრდელების ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს...“
წერილში ასევე მითითებულია, რომ `ბავშვი შესაძლებელია დროთა განმავლობაში გახდეს უმართავი და სოციალურად საშიში. „პირველი ნაბიჯი“ კიდევ ერთხელ ამახვილებს თქვენს ყურადღებას, რომ პირველი ნაბიჯის ოჯახური ტიპის საცხოვრებელი შეუფერებელი გარემოა გიორგისთვის და ადმინისტრაცია ვერ იღებს პასუხისმგებლობას მომავალში განვითარებულ მოვლენებზე“.
არაერთგზის მიმართვის მიუხედავად, „პირველ ნაბიჯი-საქართველოს“ არ მიუღია ოფიციალური პასუხი სამინისტროებიდან. ორგანიზაციის ხელმძღვანელის თქმით, მასთან სატელეფონო საუბრებში სამინისტროს თანამშრომლები აღნიშნავდნენ, რომ სახელმწიფოს მსგავსი საჭიროების მქონე ბავშვების სათანადო სერვისით უზრუნველყოფა არ შეეძლო.
საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2009 წლის 25 მარტის #119/ნ ბრძანებით დამტკიცებული 2009 წლის ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამებში გათვალისწინებულ იქნა ბავშვთა ფსიქიატრიული სტაციონარული მომსახურება, რომელსაც ახორციელებს იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფო. ეს პროგრამა ემსახურება მოზარდებს, მათ შორის ქცევისა და ემოციური აშლილობებით დაავადებულებს. როგორც ირკვევა, ამ ინფორმაციას არ ფლობდა „პირველი ნაბიჯი-საქართველოს“ ადმინისტრაცია, ხოლო შრომის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს არ მიუწოდებია მათთვის ეს ინფორმაცია. სახალხო დამცველს მიაჩნია, რომ შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უმოქმედობამ შესაძლოა დაარღვია არასრულწლოვან გიორგი ჩ.-ს უფლება, ესარგებლა სახელმწიფოს მხრიდან სათანადო მზრუნველობით და ეცხოვრა ისეთ პირობებში, რომელიც უზრუნველყოფდა მის სრულფასოვან და ღირსეულ განვითარებას.
სახალხო დამცველი რეკომენდაციით მიმართავს ჯანდაცვის მინისტრს, შეისწავლოს მომხდარი ინციდენტი და დარღვევების დადგენის შემთხვევაში დასვას იმ პირთა პასუხისმგებლობის საკითხი, რომელთაც არ განახორციელეს კანონით მათზე დაკისრებული მოვალეობა.

მე

მიყვარს-ყველაფერი რაც მიყვარს

ვოცნებობ - ინგლისურის სწავლას:)

ვფიქრობ - დედლაინზე

მძულს - არავინ

ვნანობ -ტყუილად დაკარგულ დროს

კმაყოფილი ვარ - ჩემი სამსახურით

მენატრება - სახლი

მსურს -ვიცოცხლო

მაღიზიანებს -ცილისწამება;

ვგრძნობ - ყველაზე ძააან სიყვარულს და შიშს

მეშინია - ღმერთის და საყვარელი ადამიანების ავადმყოფობის

ვიცი - რომ უნდა ვისწავლო,

არ ვიცი - ახლა რატომ ვთამაშობ:)

შემიძლია -პატიება, მოფერება,მოსმენა, მუშაობა....

არ შემიძლია - თვალთმაქცობა

ვმეგობრობ - რამდენიმე ადამიანთან

ვაპატიებ - მგონი ყველას

ვტირი - ხანდახან

ვიცინი - ხმამაღლა

ვეძებ - საგამოძიებო თემებს

ღირსი ვარ - ვუყვარდე

ვკარგავ - დროს

მშურს - იმ ადამიანებს ვინც ბევრი ენა იცის:)

ვემალები - ნაცნობებს როცა არ ვმუშაობ

ვემტერები - უf, არავის

მაინტერესებს - ყველაფერი

არ მაინტერესებს - აფრიკის საგარეო პოლიტიკა

მახსოვს - დღეს დედლაინი მაქვს

მრცხვენია - რომ არ ვიცი .... :)

უარვყოფ - ცრურწმენებს

ვავადმყოფობ - ხანდახან

ვმალავ - არაფერს

ვინახავ - ტელეფონის ნომრებს

მწამს - ბედისწერის

მიკვირს - არაფერი მაკვირვებს

მიხარია - როცა მაგარი თემა მაქვს

ვჭორაობ - იშვიათად (ცუდი გოგო ვარ მაგიტომ:))

ვდარდობ - საყვარელი ადამიანების ჯანმრთელობაზე

ვამაყობ - მეგობრებით და „ბათუმელებით“

ვეფერები - ბავშვებს (მაგრამ ყველას ვერა)

მსიამოვნებს - ძილი

მესიზმრება - კოშმარები

ვეხმარები - თუ შემიძლია

ვეწევი -ჟურნალისტურ საქმიანობას

მწყინს - უხეშობა, დაუდევრობა

ვხარჯავ - დროს და ფულს (არ მყოფნის არც ერთი)

ვღალატობ - ყველაფერს

ვკამათობ - იშვიათად

ვუხეშობ - თუ მეუხეშა

ვუსმენ - მუსიკას, რესპონდენტებს

ვყოყმანობ - გადაწყვეტილების მიღებისას

ვკითხულობ - ბლოგებს,

ვამზადებ - ყავას

ვუყურებ - დესტოპს

ვკლავ - ქათამს:) (ჰა, ჰა, ჰა)

ვცხოვრობ - მარტო

ვცემ - არავის

ვყვირი - ხანდახააააააააააან

ვმღერი - იშვიათად

ვასრულებ - დანაპირებს (ნუ დედლაინებს ეგ არ ეხება :))

ვმკურნალობ - სტრესიანებს:)

ვერიდები - ჭორიკნებს, კონფლიქტებს,

ვთამაშობ - სად მცალია სათამაშოდ

ვიტყუები - იშვიათად

ვგიჟდები - ძლიერ ადამიანებზე

ვაგროვებ - წერილებს; ჩანაწერებს, წიგნებს,

“ვკაიფობ” - როცა მშია და ხინკალს ან აჭარულ ხაჭაპურს ვჭამ :) :)

ვალამაზებ - ნიუსრუმს :)

ექვსთვიანი ვადის მერვე თვე

ბათუმში საზღვაო აკადემიის ყოფილ საერთო საცხოვრებელს უკვე მერვე თვეა არემონტებენ. ხელშეკრულების თანახმად კი, ამ ობიექტზე სამუშაოები დასრულებული უნდა იყოს. ხელისუფლება დევნილების საცხოვრებელ ბინებს ევროპის, აშშ-ისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარებით არემონტებს.



აკადემიის საერთო საცხოვრებლის ეზოში ნაგავი, ძველი კარ-ფანჯრები, ქვიშა და სარემონტო სამუშაოებს მორჩენილი სხვა ნივთები ყრია, შენობის შესასვლელში, პირველი სართულის კუთხეში _ ბეტონის ბლოკები. დერეფანში ბნელა და სიჩუმეა. პირველ და მეორე სართულზე არავინ ჩანს. დაკეტილი ოთახების კარებს კაკუნზე არავინ აღებს. მესამე სართულზე ერთი ნათურა ანთია _ იქ, სადაც მუშები კედლებს ლესავენ. კომპანია „ანაგის“ წარმომადგენლებმა მითხრეს, რომ სამუშაოებს აქ მაისის ბოლოსთვის დაასრულებენ.
ამ შენობაში მცხოვრები დევნილების პოზიცია ასეთია: „ყველაფერი კარგადაა“, „არ მსურს ლაპარაკი“, „მეჩქარება“, „არ მცალია“. თითქოს ისინი ჟურნალისტებთან საუბარს ერიდებიან. რატომ არ სურთ ლაპარაკი? _ მიზეზს არ ამბობენ, რაღაცას ჩაილაპარაკებენ და გზას აგრძელებენ. რამდენიმე ადამიანი დამთანხმდა მათთან საუბრის ჩაწერაზე; არიან კმაყოფილები და უკმაყოფილოები: ზოგს სურს ვინაობის გამხელა, ზოგიც ანანიმურობას ითხოვს.
„სახელი და გვარი ან დიქტოფონზე ჩაწერა რად გინდათ?! დაწერეთ, რომ პირველი სართული, სარდაფი სულ წყლითაა სავსე... რატომ? უყურადღებობის გამო“, _ ეს ეზოში ახალგაზრდა მამაკაცებმა მითხრეს. წყლით და მწერებით მართლაც სავსეა ამ შენობის სარდაფი. იქიდან საშინელი სუნი გამოდის...
აფხაზეთიდან დევნილმა მარინა ჯანჯღავამ ჩემთან საუბარზე თანხმობა განაცხადა და ჯერ დერეფანში დამელაპარაკე, მოგვიანებით კი ოთახში შემიყვანა: `აი, ესენი ჩემი ძმები არიან, გმირულად დაიღუპნენ ომში~, მანიშნებს თითით კედელზე დაკიდულ ორი ახალგაზრდა მამაკაცის შავ-თეთრ ფოტოზე. `ეს დედაჩემია, აქ გარდაიცვალა~, _ მაგიდაზე დადებულ ფოტოს შეავლო ხელი: `მერვე თვეა მტვერში ვართ. მარტო ვცხოვრობ. არავინ მყავს. მთავრობისგან დახმარება არ მიმიღია. ბევრჯერ მივმართე, როგორც დაღუპული ძმების დამ, მაგრამ მითხრეს _ ძმები ბევრს არ ჰყავსო... 22 ლარით ვცხოვრობ. პენსიამდე ორი წელი მაკლია, ეს დიდი დროა, როცა არაფერი გაქვს. 17 წელია წვალებით ვცხოვრობ... ყველაფერი მქონდა, მაგრამ ახლა არაფერი მაქვს... არა მგონია, ეს რემონტი მაისში დასრულდეს“.
მარინა ჯანჯღავას არ სჯერა, რომ ამ `პრესტიჟულ ადგილზე~ (ეს სახლი სანაპიროსთან ახლოს დგას) დევნილებს ბინებს დაუკანონებენ. იგი არც არჩევნებში აპირებს მონაწილეობის მიღებას: `ჩემთვის მაინც არაფერი შეიცვლება, ამიტომაც არ მივდივარ არჩევნებზე“.
გულიკო ახალაია დერეფანს გვიდა, როცა მის სართულზე ავედით. შინ შეგვიპატიჟა; მისი ოთახი უკვე გაარემონტეს; იატაკზე ლამინატია დაგებული. კედლები თეთრადაა შეღებილი. ოთახში მუქი ფარდა ჰკიდია, კუთხეში მოძველებული ავეჯი დგას _ სკამები და მაგიდა: `იმ სანაგვეში ცხოვრების შემდეგ კი ხედავთ, როგორ ვართ. ახლა გაზს შემოგვიყვანენ უფასოდ, მერე ბინებს დაგვიკანონებენ... შუქი, გადაუხდელობის გამო, უკვე მესამე თვეა არ გვაქვს~.
`ჩემი ოთახი გარემონტდა. ყველაფერი ნორმალურად მიდის, ამ სახლში 55 ოჯახი ცხოვრობს. ბინებს სამუშაოების დამთავრების შემდეგ დაგვიკანონებენ. ორი თვეა შუქი არ გვაქვს. ორი ათას რვაასი ლარია დევნილების დავალიანება~, _ ამ ინფორმაციას გიული ბართია გვაწვდის.
საზღვაო აკადემიის საერთო საცხოვრებლის შენობაში შესახლებულები ამბობენ, რომ ჯერ შენობის ნახევარს არემონტებენ, ანუ დერეფნის და სართულის ერთი მხარეს, შემდეგ მეორე მხარის რემონტს დაიწყებენ. იმ ოთახებში მცხოვრები ოჯახები, სადაც სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობს, დროებით იმავე შენობაში, მეზობლებთან არიან შესახლებულები.
საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში შპს „ანაგმა“ გაიმარჯვა. ხელშეკრულების თანახმად, პროექტი მოიცავს შემდეგ სამუშაოებს: დაზიანებული სახურავის მოხსნა-აღდგენა; არსებული ტიხრების მოხსნა და ახლის მოწყობა; ჭერის, კედლების შელესვა-შეღებვა; მეტალოპლასტმასის კარ-ფანჯრების მონტაჟი; სანიტარულ კვანძებში კერამიკული ფილის გაკვრა კედლებზე და მეტლახის ფილების მოწყობა ძირზე; იატაკის მოწყობა ლამინირებული პარკეტით; შიდა და გარე წყალსადენისა და კანალიზაციის სისტემის მოწყობა-აღდგენა სანიტარულ კვანძში; შიდა ელექტრო-სამონტაჟო სამუშაოები; ფასადის აღდგენა; სამუშაოების დასრულების ვადა _ ექვსი თვე.
კომპანია „ანაგში“ ამბობენ, რომ ხელშეკრულების პირობები არ დაურღვევიათ და `მუშა პროცესი~ მიმდინარეობს. დავით ჩანტლაძე, „ანაგის“ მენეჯერი: `ექვსთვიანი ხელშეკრულება გაფორმდა, მაგრამ ობიექტზე ვერ შევედით _ იქ ხალხი ცხოვრობდა. სამუშაოების დაყოვნების მთავარი მიზეზი ეს არის. აღმოჩნდა, რომ მცხოვრებლებს სხვანაირად უნდოდათ კედლების ამოყვანა თუ შეღებვა. ანუ პროექტი თანდათან ზუსტდებოდა, მაგალითად, 60 ოთახის გარემონტება იყო დაგეგმილი, 80 უნდა გავარემონტოთ. სამჯერ გაიზარდა სამუშაოები და გაიზარდა ვადაც. ეს მუშა პროცესია _ პრობლემას ვერ დავარქმევთ~.
`ანაგის~ ინფორმაციით, სამუშაოები ერთ თვეში უნდა დასრულდეს. ხელშეკრულების მიხედვით, კომპანიამ სულ 354 408 ლარის სამუშაოები უნდა შეასრულოს.
გარემონტებული ბინები აჭარაში 400-მდე დევნილ ოჯახს საკუთრებაში სიმბოლურ ფასად _ 1 ლარად გადაეცემა. ამ 1 ლარსაც სახელმწიფო გადაიხდის. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაიფარება საკუთრების რეგისტრაციისთვის საჭირო 50 ლარიც.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, იძულებით გადაადგილებულ (როგორც აფხაზეთიდან, ასევე, ცხინვალის რეგიონიდან) პირთა განსახლების საკითხში საქართველოს მთავრობას ფინანსურად, ძირითადად, ევროკომისია (EC), 361,1 მილიონი ევრო), გერმანიის საგარეო საქმეთა დეპარტამენტი (8 მილიონი ევრო), გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი (KFW), 6 მილიონი ევრო) და ამერიკის მთავრობის სააგენტოები (50 მილიონი აშშ დოლარი) ეხმარებიან. ამ თანხების ნაწილი სხვა პრობლემების მოგვარებასაც მოხმარდება.
რეაბილიტაციის პროექტი აჭარაში გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკის (KFW) მიერ `დასავლეთ საქართველოში იძულებით გადაადგილებულ პირთა სახლების რეაბილიტაციისთვის~ გამოყოფილი თანხით ხორციელდება.

ბრუცელოზი ჭვანაში

„ბრუცელოზით ადამიანი ავადდება ბრუცელოზით დაავადებული საქონლის რძის ნაწარმის, ცუდად მოხარშული ან შემწვარი ხორცის ჭამის შედეგად. ორგანიზმში ბრუცელები შეიძლება მოხვდეს სასუნთქი გზებიდან. ავადდებიან უმეტესად დასნებოვნებული ცხოველთან კონტაქტში მყოფი ადამიანები“, _ დაავადების შესახებ ეს ინფორმაცია ინტერნეტში მოვიძიეთ. სწორედ ეს დაავადებაა გავრცელებული შუახევში. ადამიანები თავიანთი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამოკვლევას ითხოვენ.

ნათია როყვა

შუახევის მუნიციპალიტეტის რამდენიმე სოფელში პირუტყვის დაავადება ბრუცელოზია გავრცელებული. ამ დიაგნოზით სოფელ ჭვანაში ასამდე ძროხა უკვე დაკლეს. სოფლების მცხოვრებლები ამბობენ, რომ ხორცს სახელმწიფო ყიდულობს. ადამიანები, რომელთა პირუტყვს ეს დაავადება დაუდგინეს, საკუთარი ჯანმრთელობის გამოკვლევას ჯანდაცვის სამინისტროს სთხოვენ.
სურსათის უვნებლობისა და ვეტერინალური ზედამხედველობის სამმართველოს სამსახურის უფროსი _ გიორგი შერვაშიძე ადასტურებს ინფორმაციას ჭვანის ხეობაში ბრუცელოზის გავრცელების შესახებ: `ეტაპობრივად, ყოველ 25 დღეში, ვიკვლევთ პირუტყვის სისხლს. დაავადებულ პირუტყვს ვანადგურებთ. ხორცი საკვებად ვარგისია და ამიტომაც იყიდება ბაზარში. მის გაყიდვას ორგანიზება გაუწია გამგეობამ, საკრებულომ, მთავრობამ~.
`ყველა დაავადებული ძროხა დავკალით. ხორცი გავყიდეთ. ვინ იყიდა და სად წაიღო, ჩვენ არ ვიცით. გვინდა, რომ შეგვამოწმონ, მაგრამ, ჯერჯერობით არ ინტერესდებიან. თუ საშიშია, უნდა გვითხრან. მდგომარეობა მგონია, საგანგაშოა~, _ ამბობს ჭვანაში მცხოვრები, ნუგზარ ქათამაძე.
ჭვანაში ხალხს განსაკუთრებით ბავშვების ჯანმრთელობა აღელვებს. მოსახლეობა ითხოვს, ბავშვების ჯანმრთელობის მდგომარეობა სპეციალისტებმა შეამოწმონ, მაგრამ მათ ეუბნებიან, რომ ამის აუცილებლობა არ არის.
მუხამედ ქათამაძე, სოფელ ჟვანის მცხოვრები: `მთავრობამ დიდი შეღავათი გაუწია ხალხს _ 5 ლარად ჩაიბარა ხორცი. კიდევ კარგი, არ დაწვეს. გამოკვლევა გვჭირდება, მაგრამ სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ გვითხრა, რომ ბიუჯეტში ამის თანხა არ აქვთ. ხალხს კი კერძო ექიმის ფული არ აქვს~.
აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესწავლა, დაავადების მართვა, ინფექციათა მიმართულებით პროფილაქტიკური ღონისძიებების გატარება, _ ეს ვალდებულებები აჭარის ჯანდაცვის სამინისტროს დებულებით ეკისრება.
მარო ჩხეიძე, აჭარის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამმართველოს უფროსი კი ამბობს, რომ სამინისტროს მუშაობა შუახევში ამჯერად მოსახლეობასთან საგანმანათლებლო ხასიათის შეხვედრებით შემოიფარგლება: `ჩვენი ეპიდემიოლოგი დადის სოფელში და ადამიანებს აწვდის ინფორმაციას ამ დაავადების, მისი გადამდები გზების შესახებ. წინასწარ რაიმე კვლევას არ ვატარებთ~.
მარო ჩხეიძის განმარტებით, ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა ადამიანში გამოვლენილი კლინიკური ნიშნების შემდეგაა შესაძლებელი, სისხლის ანალიზით ვლინდება ადამიანი დაავადებული არის თუ არა.
პაატა იმნაძე _ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელი: `თუ ადამიანს სიმპტომები არ აქვს, მას გამოკვლევა არ სჭირდება. თუ ექიმი იტყვის, რომ საჭირო გამოკვლევა, იმ შემთხვევაში ჩატარდება. თუ აუდუღარ რძეს არ სვამდნენ ბავშვები, ისე დაავადება არ დაემართებათ. რაც შეეხება ხორცს, ხორცით ბრუცელოზი არ გადადის. ბრუცელოზი იმათ ემართებათ, ვინც უვლის ცხოველს, დაავადება გადამდებია სანაყოფე წყლების დაღვრისას. საქართველოში ბრუცელოზი, ძირითადად, პროფესიულია“.
და ბოლოს, ისევ ინტერნეტში მოძიებული ინფორმაცია: ბრუცელოზი, ადამიანისა და ცხოველის ინფექციურ-ალერგიული დაავადებაა. მიმდინარეობს ხანგრძლივად (3 თვიდან 2 წლამდე და მეტხანს), უმთავრესად აზიანებს ნერვულ სისტემას, ძვლებს, სახსრებს, ახასიათებს ტემპერატურის მატება, კუნთების ტკივილი, ანთება, ძლიერი ოფლიანობა, სისუსტე. ინფექციის ძირითადი წყარო დაავადებული ცხოველია, რომელიც გამოყოფს ბრუცელებს აბორტის ან მშობიარობის დროს, აგრეთვე რძესთან, შარდთან და განავალთან ერთად. ბრუცელოზი ადამიანიდან ადამიანზე არ გადადის. ეს დაავადება შესაძლოა ქრონიკულად მიმდინარეობდეს.
ვალიკო ამაღლობელი: „აჭარის სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე იყო ამოსული. ადამიანების გამოკვლევა ვთხოვეთ. შუახევიდან მოვიდა ექიმი და მითხრა, სანამ დაავადება ადამიანში არ გამოვლინდება, მანამ ვერ გამოვიკვლევთ. თუ შეატყობთ ბავშვებს, რომ ავად არიან ან სიცხე აქვთ, მერე ჩავატარებთ ანალიზებსო. ჯერ სამი, მოგვიანებით კი ცხრა ძროხა დავკალი~.
იოსებ ამაღლობელი: `განუვითარებელი ხბო დაიბადა. ჩაუტარეს სისხლის ანალიზი და ბრუცელოზი დადგინდა. რამდენიმე ოჯახში სულ გაანდგურეს პირუტყვი, ზოგმაც იალაღებზე წაიყვანა. ადამიანებს არ გვამოწმებენ. სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მივმართეთ, რომ ჩვენც ჩაგვიტარონ გამოკვლევები. ეს დაავადება ადრეც იყო სოფელში, მაშინ ოთხასი სული პირუტყვის ხორცი დაწვეს. ადამიანები არც მაშინ შეუმოწმებიათ. არადა, ვეტექიმმა თქვა, რომ ადამიანებმაც უნდა გაიარონ შემოწმება. ზოგი მალავს, რომ ავადაა მისი პირუტყვი _ მათი შემოსავლის წყაროა და იმიტომ. პრობლემაა ისიც, რომ რაიონში ერთი ვეტექიმია.“
ნური ბეჟანიძე: „ერთი ექიმია ამხელა რაიონში. ადრე ეს დაავადება იყო ფერმაში და ის ფერმა გაანადგურეს. დაავადება გადამდებია, ამიტომ მთავრობამ უნდა მოგვაქციოს ყურადღება, გლეხმა რა იცის, ეს რა არის. ორ-ორ ლარი ჩვენ გადავიხადეთ და ისე ავაღებინეთ სისხლის ანალიზი~.
ოთარ ამაღლობელი: ახალ დაბადებულ ხბოებს ბეწვი არ ჰქონდათ. ვუთხარი სოფლის თავმჯდომარეს. სისხლის ანალიზით აღმოჩნდა, რომ დაავადებული იყო. 9 სული მყავდა, ყველა დავკალი. ჩემი შვილები ექიმის ამოსვლას და ანალიზების ჩატარებას ითხოვენ, მაგრამ არავინ მოდის. ვითხოვთ, ყურადღება მოგვაქციონ“.
მუჰამედ ტაკიძე: „ჩემს ძროხებს აუღეს ანალიზები და დადგინდა, რომ ჯანმრთელები არიან. ახორში მყავს დაბმული, ძროხებს ტყეში ვერ ვუშვებ“.
მუჰამედ ამაღლობელი: `ოთხი სული მყავდა, ოთხივე დავკალი. მინდა, ბავშვებს ჩაუტარონ გამოკვლევები~.

ფოტორეპორტაჟი ჭვანიდან

სტრასბურგში გირგვლიანის საქმე განიხილეს

ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში საქართველოს წინააღმდეგ შეტანილი სარჩელების რიცხვი ყოველწლიურად იზრდება. საქართველოს წინააღმდეგ ევროსასამართლოში შეტანილი საჩივრები, ძირითადად, უკანონო დაპატიმრებას, სპეცოპერაციებს, პოლიციელების ძალადობას, ციხეში არაადამიანურ მოპყრობასა და კერძო საკუთრების ხელყოფას ეხება.

ნათია როყვა

27 აპრილს ევროპის სასამართლომ სანდრო გირგვლიანის საქმე განიხილა. საქმის ადვოკატის, დავით დანდიერის ინფორმაციით, საქართველოს ხელისუფლებამ სტრასბურგის სასამართლოს მოთხოვნის შემდეგ ერთ-ერთი მტკიცებულება _ ბადრი პატარკაციშვილის სახლზე დამონტაჟებული ვიდეოთვალის მასალები ამოჭრა და მას ისე მიაწოდა. ამ კადრებში, სავარაუდოდ, ასახული უნდა ყოფილიყო თბილისიდან ოქროყანის გზაზე პოლიციის მაღალჩინოსნების გადაადგილება მკვლელობის ღამეს.
გირგვლიანის საქმის ადვოკატის ინფორმაციით, ევროპული სასამართლო ამ საქმის შესახებ გადაწყვეტილებას, სავარაუდოდ, სამ თვეში გამოაქვეყნებს. ასევე არ არის გამორიცხული ევროპულმა სასამართლომ საქართველოს ხელისუფლებას საქმის ხელახალი გამოძიებაც დაავალოს.
არასამთავრობო ორგანიზაცია _ „კონსტიტუციის 42 მუხლი“ ერთ-ერთია, რომელიც ევროპულ სასამართლოში საქართველოდან სარჩელებს აგზავნის. ორგანიზაციის ხელმძღვანელი მანანა კობახიძე „ბათუმელებთან“ ამბობს, რომ მათ საქართველოს წინააღმდეგ 50-ზე მეტი სარჩელი აქვთ გაგზავნილი: „ბოლო საქმე აჭარიდან გაიგზავნა და სტრასბურგმა განსახილველად მიიღო. სარჩელი საკუთრების უფლებას ეხება. ადგილი ჰქონდა ფინანსთა სამინისტროს თუ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან უკანონობას. სასამართლოს უკანონო ქმედების გამო ადამიანმა ვერ შესძლო კუთვნილი ქონების დაბრუნება. ამ ადამიანის ვინაობას არ ვასახელებ, რადგან შეშინებულია“.
ამ ორგანიზაციამ ირაკლი ბათიაშვილის საქმე, ასევე პოლიტპატიმრების სარჩელები გააგზავნა ევროპულ სასამართლოში. ქუთაისის ავტოქარხნის დირექტორის საქმეზე _ „ნაცვლიშვილი საქართველოს წინააღმდეგ“ გადაწყვეტილებას მანანა კობახიძე უკვე ელოდება. „ნაცვლიშვილი იძულებული გახდა საქართველოდან წასულიყო“, _ ამბობს მისი უფლებების დამცველი.
ევროპულმა სასამართლომ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის კოტე კუბლაშვილის განცხადებით, 35 საქმე განიხილა. აქედან 28 საქმეში დადასტურდა კონვენციის დარღვევა, 6 საქმეში _ არა, ერთი საქმე კი შეწყდა.
მოსარჩელე ხვიჩა პოღოსიანი საქართველოს მოქალაქეა. დაიბადა 1972 წელს და ცხოვრობს სოფელ ბოდბისხევში. ის სასჯელს იხდიდა შეიარაღებული ყაჩაღობისთვის. 2006 წელს ციხის საავადმყოფოში მას ჩაუტარდა ოპერაცია. აპლიკანტი ჩივის, რომ მის მიმართ დაირღვა კონვენციის მე-3 მუხლი, რაც გამოიხატა მის მიმართ არაადამიანურ და დამამცირებელ მოპყრობაში: პატიმრობის დროს იგი დაავადდა C-ჰეპატიტით და არ აღმოუჩინეს ჯეროვანი სამედიცინო დახმარება. სასამართლომ კონვენციის მე-3 მუხლის დარღვევა ერთხმად დაადგინა.
მოსარჩელე დავით გორგილაძე 1981 წელს დაიბადა. იგი 18-წლიან სასჯელს იხდის მკვლელობისთვის. პატიმარი ჩივის, რომ მის მიმართ დაირღვა კონვენციის მე-3 მუხლი (არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობა), რადგან იმყოფება ანტისანიტარულ და პატიმრებით გადატვირთულ საკანში. იგი ასევე ჩივის, რომ მის მიმართ დაირღვა კონვენციის მე-6 მუხლის I ნაწილი (სამართლიანი სასამართლოს უფლება). ევროპულმა სასამართლომ დაადგინა, რომ დარღვეულია კონვენციის მე-3 მუხლი და კონვენციის მე-6 მუხლის I ნაწილი. სახელმწიფოს მის სასარგებლოდ 5 000 ევროს გადახდა დაეკისრა.
2009 წლის 10 თებერვალს ევროპულმა სასამართლომ განიხილა ლალი ხარიტონაშვილის განაცხადი საქართველოს წინააღმდეგ. განაცხადში აპლიკანტი მიუთითებდა, რომ მისი სამოქალაქო საქმის განხილვა გაჭიანურდა, რითიც დაირღვა კონვენციის მე-6 მუხლისა და კონვენციის I ოქმის I მუხლი (საკუთრების დაცვა) _ საქმის განხილვის გაჭიანურების გამო იგი ვერ სარგებლობდა თავისი საკუთრებით. მხარეთა არგუმენტების მოსმენის შემდეგ სასამართლომ დაადგინა, რომ ეს სამოქალაქო საქმე ადგილობრივ სასამართლოებში შვიდ თვეს უმოქმედოდ იყო დატოვებული. სასამართლომ დაასკვნა, რომ დაირღვა კონვენციის მე-6 მუხლის I ნაწილი. სასამართლომ სახელმწიფოს 3 200 ევროს გადახდა დააკისრა.
2009 წლის 14 იანვარს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პალატამ განიხილა საქართველოს წინააღმდეგ შეტანილი 7 განაცხადი, რომლებიც შეეხებოდა სამხრეთ ოსეთში 2008 წლის აგვისტოში საომარი მოქმედებების დროს ჩადენილ სავარაუდო დარღვევებს. განაცხადი შეიტანა სამხრეთ ოსეთის ექვსმა მცხოვრებმა და რუსეთის შეიარაღებული ძალების წარმომადგენელმა. საქმეები, ძირითადად, შეეხება განმცხადებელთა და მათ ახლო ნათესავთა უფლებების სავარაუდო დარღვევებს.
აპლიკანტები ჩივიან, რომ მათ მიმართ დაირღვა კონვენციის მე-2 მუხლი (სიცოცხლის უფლება), მე-3 მუხლი (არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობის აკრძალვა), მე-8 მუხლი (პირადი და ოჯახური ცხოვრების საიდუმლოების დაცვა), მე-13 მუხლი (ქმედითი სამართლებრივი მისაგებლის უფლება), მე-14 მუხლი (დისკრიმინაციის აკრძალვა) და პირველი დამატებითი ოქმის I მუხლი (საკუთრების დაცვა). პალატამ იხელმძღვანელა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს რეგლამენტის 41-ე მუხლით, რომელიც გულისხმობს განსახილველი საქმისთვის პრიორიტეტის მინიჭებას და გადაწყვიტა, გაუგზავნოს შეტყობინება საქართველოს მთავრობას.
2009 წლის 13 იანვარს სტრასბურგის სასამართლომ განიხილა ორი განაცხადი საქართველოს წინააღმდეგ: აპლიკანტი აბდულაჰმეტ ალიევი რუსეთის მოქალაქეა. საქართველოში ცხოვრობდა 1999 წლიდან, როგორც ლტოლვილი. მისი მონაცემები გადაიცა ინტერპოლით და ის 2002 წელს საქართველოს სამართალდამცავებმა რუსეთის შესაბამისი ორგანოების მიერ გაცემული განკარგულების (დაკავების ორდერის) საფუძველზე დააკავეს. აპლიკანტი ჩივის, რომ პატიმრობის პერიოდში _ მე-5 იზოლატორში მის მიმართ ადგილი ჰქონდა არაადამიანურ და დამამცირებელ მოპყრობას. სასამართლომ დაადგინა, რომ დაირღვა კონვენციის მე-3 მუხლი. ასევე, შესაბამისი ორგანოების მიერ ჯეროვნად არ იქნა გამოძიებული ფაქტი. სასამართლოს გადაწყვეტილებით სახელმწიფოს დაეკისრა 10 000 ევროს გადახდა.
გიორგი ნიკოლაიშვილი მოწმედ გამოიძახეს სისხლის სამართლის საქმეზე, რომელშიც მისი ძმა იყო ეჭვმიტანილი. აპლიკანტი ჩივის, რომ მოწმედ გამოძახების შედეგად ის უკანონოდ დააპატიმრეს. აპლიკანტი მიუთითებს, რომ მის ძმას პოლიცია ეძებდა და იგი იმ მოტივით დააპატიმრეს, რომ ამის შემდეგ ძმა იძულებული იქნებოდა ჩაბარებოდა პოლიციას. აპლიკანტს მიაჩნია, რომ მის მიმართ დაირღვა კონვენციის მე-5 მუხლის I, III და IV ნაწილი (თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უფლება). ამას გარდა, პოლიციის ყველა განყოფილებაში საჯაროდ გამოქვეყნებული იყო მისი ფოტო, როგორც `ძებნილი პიროვნების~.
სასამართლომ ერთსულოვნად დაადგინა, რომ დაირღვა კონვენციის მე-5 მუხლის I ნაწილი. კერძოდ, აპლიკანტის დაკავება არ მოხდა კანონიერი გზით. შემდგომში სასამართლომ დაადგინა, რომ დარღვეულია კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 ნაწილი, რადგან არ არსებობდა საკმარისი მიზეზი აპლიკანტის დაპატიმრებისთვის და მე-5 მუხლის მე-4 ნაწილი, ადგილობრივი სასამართლოს მიერ ზეპირი მოსმენის გარეშე 2005 წლის 24 იანვარს მიღებული გადაწყვეტილების გამო. სასამართლომ ასევე დაადგინა კონვენციის მე-8 მუხლის დარღვევა, რადგან პოლიციის სხვადასხვა განყოფილებაში გამოქვეყნდა აპლიკანტის, როგორც `ძებნილი პიროვნების~ ფოტოები. სასამართლომ სახელმწიფოს 8 000 ევროს გადახდა დააკისრა.
თამაზ გალუაშვილი 2004 წლის ივნისში ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალების ტრანსპორტირებისა და შენახვის ბრალდებით დააპატიმრეს. 2004 წლის ნოემბერში მას ერთი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. საქმე შეეხება აპლიკანტის საჩივარს მასზედ, რომ იგი დააპატიმრეს დაუსაბუთებელი ეჭვის ნიადაგზე, მას დროულად არ აცნობეს მისი დაკავების მიზეზები და ადგილობრივი სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მისი წინასწარი პატიმრობის შესახებ მოკლებული იყო მტკიცებულებებს. აპლიკანტი ჩივის, რომ მის მიმართ დაირღვა თავისუფლებისა და ხელშეუხებლობის უფლება.
ხელშემკვრელი სახელმწიფოს მიერ დასახელებული სამი კანდიდატიდან ევროპის საპარლამენტო ასამბლეა ირჩევს მხოლოდ ერთ მოსამართლეს. კონვენციის თანახმად, მოსამართლეები აირჩევიან ექვსი წლის ვადით და შესაძლებელია მათი ხელახალი არჩევა. საქართველოს წარმომადგენელი ამჟამად ევროპის სასამართლოში ნონა წოწორიაა. იგი დაიბადა ბათუმში 1973 წელს, პროფესიით იურისტია, 2004 წლიდან იყო გენერალური პროკურორის მოადგილე, 1996-1999 წლებში მუშაობდა საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლის თანაშემწედ. მოსამართლე წოწორიამ სანდრო გირგვლიანის საქმეში მონაწილეობის მიღებაზე უარი თქვა.

მკვლელობა ბათუმში

დანით მიყენებული 15 ჭრილობის მიუხედავად გარდაცვალებამდე აჩიკო ცინცქილაძემ მობილურით ოჯახთან დაკავშირება მოასწრო და მომხდარის შესახებ აცნობა. როგორც სასამართლო დარბაზში გამომძიებელმა თქვა, ბრალდებულმა, 35 წლის გ.ღ-მ, მეგობარი არჩილ ცინცქილაძე ფულის გამო მოკლა და მიიმალა.
მკვლელობაში ეჭვმიტანილის ადვოკატმა განმარტა, რომ დაპატიმრებული აღიარებს ამ ფაქტს და თანამშრომლობს გამოძიებასთან. ამ მოტივით ადვოკატმა შუამდგომლობით მკვლელობაში ბრალდებულის 30 ათას ლარად პატიმრობიდან გათავისუფლება ითხოვა.
ადვოკატის შუამდგომლობას პროკურორი რამაზ შავაძე არ დაეთანხმა: ``შესაძლებელია, მან ზეწოლა მოახდინოს მოწმეებზე, მიიმალოს მძიმე სასჯელის შიშით, ამიტომაც ვითხოვთ, აღკვეთის სახით შეეფარდოს პატიმრობა“.
`პატიმრობა ამ ეტაპზე გარდაუვალია, მერე კი შესაძლებელია საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდეს~, _ განაცხადა სასამართლო დარბაზში მოსამართლემ, ჯემალ კიკნაძემ და გ.ღ-ს ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.
მკვლელობაში ბრალდებული ბათუმელია. იგი აჭარის მთავარმა სამმართველომ 24 აპრილს ანუ ფაქტიდან მეორე დღეს დააკავა.
ეს დანაშაული 7-დან 15 წლამდე პატიმრობას ითვალისიწინებს.