ბაირამობა ბათუმში

 20 სექტემბერს მუსლიმანურმა სამყარომ რამაზან ბაირამის დღესასწაული აღნიშნა. ბათუმში მორწმუნენი მეჩეთში შეიკრიბნენ სალოცავად. რამაზან ბაირამის დღესასწაულს წინ 30-დღიანი მარხვა უსწრებდა. მარხვისას მორწმუნეები დღის განმავლობაში საკვებსა და სასმელეზე უარს ამბობენ. მუსლიმანურ სამყაროში ეს ყველაზე მძიმე მარხვაა. 70 დღის შემდეგ მუსლიმანები ყურბან ბაირამის დღესასწაულს აღნიშნავენ. 

მეჩეთში შესვლისას ყველა ადამიანი ფეხსაცმელს იხდის. იქვე მეჩეთის წინ ფეხის საბანია სპეციალურად მოწყობილი. 

სასამართლო მოსამართლეების გარეშე

ცხრა მოსამართლის ვაკანსია ბათუმის საქალაქო სასამართლოში 

 მოსამართლეების უმრავლესობას, რომლებიც აჭარის სასამართლოებში საქმეებს განიხილავდნენ, იუსტიციის საბჭოს გადაწყვეტილებით უფლებამოსილება შუეწყდათ. ზოგი მათგანი კი სხვადასხვა რეგიონის სასამართლოებში გადაიყვანეს. 



იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს ვებ-გვერდზე 21 სექტემბერს განთავსებული ინფორმაციის თანახმად, ბათუმში მოსამართლის ცხრა ვაკანსიაა გამოცხადებული, ხელვაჩაურში კი _ ოთხი საშტატო ერთეული, აქედან სამი მაგისტრი მოსამართლის თანამდებობაზე. 
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეები: დავით გელაშვილი, თემურ კაკაბაძე და ლეილა შეწირული, რეზერვ მოსამართლეებად გადაიყვანეს, ქობულეთის რაიონული სასამართლოდან კი ზურაბ სურმანიძე ჩაირიცხა რეზერვთა რიგებში.  
საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის _ ვალერი ცერცვაძის განმარტებით, კანონის თანახმად, რეზერვში მოხვედრილი მოსამართლეები ყოველთვიურად ხუთას ლარს მიიღებენ. ისინი საქმეებს აღარ განიხილავენ. 

ბატონი ვალერის ინფორმაციით, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე როინ კახიძე `ლენტეხში გადავიდა, ლელა ცანავა წალენჯიხაში დაბრუნდა~, ხოლო ორ მოსამართლეს, უფლებამოსილება მას შემდეგ შეუჩერდებათ, როცა დაწყებული საქმეების განხილვას დაასრულებენ. ჯუმბერ ბეჟანიძესა და თემურ ქათამაძეს კი მოსამართლეობის ათწლიანი ვადა ამოეწურათ. 
იმ მოსამართლეთაგან, რომლებიც ბათუმის საქალაქო სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმეს განიხილავდნენ, მხოლოდ ვერა დოლიძე დარჩა თანამდებობაზე (ის რამდენიმე თვის წინ ქობულეთის რაიონული სასამართლოდან გადმოიყვანეს ბათუმში). ვერა დოლიძე ბათუმში ბოლო დროს ყველაზე ხმაურიან საქმეებს განიხილავდა. მან გამოუტანა განაჩენი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონული ცენტრის ყოფილ უფროსს, ზურაბ ბერიძეს. მანვე დაკითხა ნიღბიანი მოწმეები ნინო ბურჯანაძის პარტიის, `დემოკრატიული მოძრაობა _ ერთიანი საქართველოს~ აჭარის რეგიონული ცენტრის ხელმძღვანელის _ ზურაბ ავალიანის სასამართლო პროცესზე, მოსამართლის ამ გადაწყვეტილებას მაშინ ადვოკატებმა უპრეცედენტო უწოდეს.  
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ვებ-გვერდზე გუშინ განსახილველ საქმეთა სიაში მოსამართლე ჯემალ კიკნაძის (ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ყოფილი თავმჯდომარე) გვარი ფიგურირებდა. `მე მაგისტრი მოსამართლე გახლავართ ქობულეთში და ბრძანებით დამევალა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში საქმეების განხილვა; რაც შეეხება ქობულეთის რაიონულ სასამართლოს მოსამართლეებს _ ზურაბ სურმანიძე რეზერვში ჩაირიცხა, ხოლო იუზა ბუცხრიკიძე ხულოს მაგისტრანტი მოსამართლეა~ _ ამბობს ჯემალ კიკნაძე.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარის, შაქრო აბუსელიძის ინფორმაციით, ბათუმის საქალაქო სასამართლოში ამჟამად მოვლინებულია სამი მოსამართლე: გიორგი გოგიჩაიშვილი, თამუნა ბეჟანიშვილი და ნინო კორძაძე. 
რაც შეეხება მოსამართლე როინ კახიძეს, მან `ბათუმელებთან~ საუბარში განაცხადა, რომ შვებულებით სარგებლობს, გამოკვლევებს იტარებს და არაფერი იცის ცვლილებებთან დაკავშირებით. 
იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, საკადრო საკითხთა და საქმის წარმოების დეპარტამენტის უფროსი, თამარ სალუქვაძე მოსამართლეთა ინფორმირებულობასთან დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ პირადად, სატელეფონო შეტყობინებით აცნობა და შეხვდა ყველას. ,,საინფორმაციო კამპანია არ მიმდინარეობს, რადგან ეს დაკავშირებულია ფინანსებთან და ადამიანურ რესურსებთან~. 
ხელვაჩაურში საქმეებს განიხილავენ ლევან თევზაძე, დათო მამისეიშვილი, ანა ღელეყვა, იუზა ბუცხრიკიძე, ირაკლი ბონდარეკო და სალიხ შაინიძე. ამათგან სალიხ შაინიძეს უფლებამოსილების ვადა უკვე გაუვიდა. იგი დაწყებული საქმეების განხილვის დასრულებისთანავე დატოვებს თანამდებობას. 

რაც შეეხება მაგისტრ მოსამართლეებს, ხულოში იუზა ბუცხრიკიძეა, შუახევსა და ქედაში დათო მამისეიშვილი, ქობულეთში _ ჯემალ კიკნაძე. 
საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანი, ვალერი ცერცვაძე მოსამართლეების რეზერვში გადაყვანის კრიტერიუმებს ასახელებს: ,,მოსამართლის გამოცდილება, ზემდგომ სასამართლოში შენარჩუნებული გადაწყვეტილებები, რეპუტაცია, უნარი, პროცესების მართვა...~  
2004 წლიდან დღემდე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ხუთი მოსამართლე დააპატიმრეს: ნინო ვაშაყმაძე, მურმან ხამაშურიძე, ამირან ფაღავა თამაზ ბერიძე და მერაბ კოზმავა.

ომბუდცმენის ხუთი წელი

სოზარ სუბარი

სპეციალურად ბათუმელებისთვის

5 წლის წინ პარლამენტმა საქართველოს სახალხო დამცველად ამირჩია - ზუსტად 5 წლის ვადით.
5 წლის შემდეგ - როცა უფლებამოსილების ვადა იწურება და ახალი სახალხო დამცველიც უკვე აირჩიეს, ჟურნალისტები ყველაზე ხშირად შემდეგი კითხვით მომმართავენ - რას მიაღწიე და რას ვერ მიაღწიე? რაზე გწყდება გული? რა შეცდომები დაუშვი? რამდენად ეფექტური იყო შენი მუშაობა?..
არ არის ადვილი კითხვები. უშეცდომო არავინაა, გულიც ბევრ რამეზე მწყდება. სტუდენტობის პერიოდში, როცა გამოცდაზე გასასვლელად ვემზადებოდი, ყოველთვის ერთი დღე მაკლდებოდა იმისათვის, რომ სრულყოფილად მოვმზადებულიყავი გამოცდისთვის - ახლაც იგივე განმეორდა: კიდევ რამდენიმე დღე მჭირდებოდა, რომ ზოგიერთი საქმე დამემთავრებინა, ბოლომდე მიმეყვანა. განსაკუთრებით ეს პოლიტიკური დევნის საკითხებს შეეხება - არა ვარ დარწმუნებული, რომ ამ საქმეებზე სხვებსაც ჩემნაირი ხედვა ექნებათ. თუმცა, იმავე სტუდენტობისდროინდელი გამოცდილებიდან ვიცი, რომ სრულყოფილების დღე არასდროს დგება. ამიტომ კარგია, რომ რაღაც ეტაპი მთავრდება - გამოცდას აბარებ, თითქოს უნდა ამოისუნთქო, მაგრამ ნურას უკაცრავად - იწყება ახალი რეალობა - ახალი გამოცდები... 
სტატისტიკას თუ მოვიშველიებთ, შეიძლება ზოგ კითხვას ვუპასუხოთ, მაგრამ ყველას - ვერა. მაგალითად, დახურული ინსტიტუციების მონიტორინგში (ციხე, პოლიცია, ჰაუპტვახტი, ფსიქიატრიული საავადმყოფო, ბავშვთა და მოხუცებულთა სახლები) მსოფლიო ჩემპიონები ვართ - როგორც მონიტორინგების რაოდენობით, ისე ხარისხით.
შემოსული განცხადებების რაოდენობა ამ 5 წლის განმავლობაში თითქმის ოთხჯერ გაიზარდა, სახალხო დამცველის ოფისის მიმართ ნდობაც მკვეთრად გაიზარდა როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის გარეთაც. ყველა საერთაშორისო უფლებადაცვითი ორგანიზაცია ენდობა ჩვენს დასკვნებს, ხოლო პოსტსაბჭოთა სივრცის უფლებადამცველები მათი ომბუდსმენებისგან იმავე სტანდარტით ითხოვენ მუშაობას, რაც საქართველოში დამკვიდრდა.
ეს ყველაფერი კარგია, მაგრამ, მეორე მხრივ, იგივე სტატისტიკა გვეუბნება, რომ ბოლო პერიოდში ჩვენი რეკომენდაციების მხოლოდ 13 პროცენტი სრულდება - კატასტროფული შედეგია!.. აბა რისთვის ვმუშაობთ, რას ვაკეთებთ, რატომ გვენდობა ხალხი, თუ შედეგი არ არის? ომბუდსმენის მუშაობის მთავარი შედეგი ხომ ეფექტურობაა - რამდენ ადამიანს დაეხმარე, რამდენ სფეროში შეძელი არასწორი პოლიტიკის შეცვლა, რამდენმა უფლებადამრღვევმა აგო პასუხი? და თუ შედეგები არ არის, მაშინ რატომ ენდობა ხალხი სახალხო დამცველს?
* * *
სტატისტიკა საინტერესო მეცნიერებაა, მაგრამ ყველა კითხვას ვერ პასუხობს. 2008 წლის აგვისტოში ბათუმში პოლიციამ დააკავა სერჟანტი როინ შავაძე. რამდენიმე საათის შემდეგ იგი გზისპირას 23 ტყვიით მოკლული მოკლული იპოვეს. გვამს წამების კვალი ეტყობოდა. საქმე დღემდე არ არის გახსნილი - წინასწარ ვიცოდი, რომ არც გაიხსნებოდა. როცა პროკურატურას რეკომენდაციით მივმართავდი, გამოეძიებინა ეს საქმე, უკვე ვიცოდი, რომ არ გამოიძიებდნენ და ეს რეკომენდაცია სტატისტიკას ცოტათი კიდევ გააურესდებდა. 
მაგრამ, ვიმეორებ, სტატისტიკა ყველაფერი არ არის. როცა როინ შავაძის ქვრივს, ციცინო შავაძეს, მის ძმას და ოჯახის სხვა წევრებს განადგურებით ემუქრებოდნენ, ჩემი ბათუმელი თანამშრომლები მორიგეობით ათენ-აღამებდნენ შავაძეების ოჯახში. ოჯახისთვის ესეც ერთგვარი შვება იყო. სტატისტიკაში, ცხადია, მსგავსი ფაქტები ვერ აღირიცხება, ამის გაკეთებას არც კანონი გვავალებდა, არც კონსტიტუცია და არც პარლამენტი, მაგრამ მაინც მგონია, რომ ესეც ჩვენი საკეთებელი იყო. ეს რომ არ გვექნა, ვერავინ გვეტყოდა, რომ ჩვენს მოვალეობებს არ ვასრულებთ, მაგრამ სადღაც, გულის სიღრმეში მაინც გვეცოდინებოდა, რომ რაღაცა სწორად ვერ გავაკეთეთ, სწორად ვერ მოვიქეცით.
რაც მთავარია, ჩემი თანამშრომლებისთვის (ისინი ჩემი მეგობრებიც არიან) მე არ მითქვამს, რომ ასე მოქცეულიყვნენ - მათ ეს საკუთარმა გულმა უკარნახა. მე, უბრალოდ, გამიხარდა, როცა მითხრეს, რომ ამის გაკეთებას აპირებდნენ. რაც მთავარია, ამ 5 წლის განმავლობაში ასე იქცეოდა სახალხო დამცველის თანამშრომელთა უმეტესობა და ეს ყველაზე დიდი სიმდიდრეა, რაც გიორგი ტუღუშს, ახალ სახალხო დამცველს დახვდება. სხვა რაღაცეები - მაგალითად სახელურებგადატყავებული სკამი, რომელიც მემკვიდრეობით მერგო წინ სახალხო დამცველებისგან, შეუძლია გამოცვალოს.
* * *
ერთხელ, როდესაც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წევრი, ქალბატონი ნათია წკეპლაძე ტრეინინგს უტარებდა ჩვენს თანამშრომლებს, მან მოულოდნელად იკითხა - როგორ მოახერხეთ, რომ ამ ოფისში ყველა ადამიანი შინაგანად ასეთი თავისუფალიაო? ამ ხუთი წლის განმავლობაში ჩემთვის საყვედურიც ბევრი უთქვამთ და მადლობაც, კრიტიკაც და ქებაც, მაგრამ ეს სიტყვები პირადად ჩემთვის ყველაზე სასიამოვნო შეფასებაა, რაც ოდესმე მომისმენია. მაგრამ, ამავე დროს ამ სიტყვებში ყველაზე ნათლად ჩანს, რა ტიპის სახელმწიფოში გვიწევს ცხოვრება - სახელმწიფოში, სადაც თავისუფალი ადამიანების ნახვა გვიკვირს.
P.S.
და კიდევ - კითხვა, რომელსაც ბოლო დროს ყველაზე ხშირად მისვამენ ჟურნალისტებიც და უბრალოდ გულშემატკივრებიც - სად მივდივარ? სამწუხაროდ, არ ვცხოვრობთ ისეთ ქვეყანაში, სადაც იქნება იმის ფუფუნება, იქ წავიდეთ, სადაც მოგვესურვება. მინდა, ჩემს შვილებსა და მათ თაობას მაინც მოუწიოს წესიერ ქვეყანაში ცხოვრებამ. ამისთვის ჯერ კიდევ ბევრი უნდა ვიბრძოლოთ და თავისუფალი არჩევანის უფლებას ვერც მე მივცემ ჩემს თავს და არც საზოგადოება მაძლევს - ჩვენ, ყველამ ერთად, ჯერ კიდევ ბევრი გამოცდა უნდა ჩავაბაროთ. ამიტომ არსადაც არ წავალ - ყოველთვის იქ ვიდგები, სადაც ჩემი ქვეყნისა და ჩემი შვილების მომავლისთვის არის საჭირო.

დარჩენილები და წასულები უნივერსიტეტში

ალეკო ბაკურიძე: ~ჩემთან იმის მტკიცებას, რომ ძალიან დიდი მეცნიერები ხართ, აზრი არ აქვს~.

8 სექტემბერს უნივერსიტეტის სააქტო დარბაზი პროფესორ-მასწავლებლებით გაივსო. გუშინ უნივერსიტეტში აკადემიური თანამდებობის დასაკავებლად ჩატარებული კონკურსის შედეგები გამოქვეყნდა. უნივერსიტეტში არსებულ 236 ვაკანსიაზე განაცხადი 380 ადამიანს ჰქონდა შეტანილი. დადებითი შეფასება 228 მონაწილემ მიიღო. ამ ფაქტმა დიდი ვნებათაღელვა გამოიწვია. უნივერსიტეტში რვა აკადემიური თანამდებობაა ვაკანტური. ბრალდებები გაისმა უნივერსიტეტის რექტორის მიმართ. 
 

~ქუჩაში მაგდებთ, შვილები მყავს, ოჯახი მაქვს, რატომ მაპირისპირებთ კოლეგებს?~ _ ეს პირველი კითხვა რექტორს, ალეკო ბაკურიძეს, უნივერსიტეტის სააქტო დარბაზში მერაბ მეგრელიშვილმა დაუსვა. რექტორი სააქტო დარბაზში შეკრებილ პროფესორ-მასწავლებლების კითხვებს ორი საათის განმავლობაში პასუხობდა. 
`როგორც ჩანს, ადამიანებმა არ იციან, რომ ეს უნივერსიტეტია. ყველას გთხოვთ, დაიცვათ ეთიკური ნორმები, მეც წამიგია, მაგრამ ღირსეულად გადამიტანია, _ უპასუხა შეკითხვის ავტორს ალეკო ბაკურიძემ. _ თუ დასადგენია ობიექტურობა, უნდა დაადგინოს სასამართლომ. მე თქვენს მდგომარეობას ვიზიარებ, მაგრამ თუ რაიმე ბრალი მიმიძღვის, მზად ვარ პასუხი ვაგო, სხვა თქვენს სინდისზე იყოს... მე შესაშინებელი არა ვარ, შვილებიც მყავს, შვილიშვილებიც და ნუ მიგზავნით ვიღაც ვიღაცეებს~.
`დეკანების კომისიები~ _ ეს სახელწოდება შეარქვეს პროფესორ-მასწავლებლებმა კომისიას, რომელიც უნივერსიტეტში კონკურსის ჩასატარებლად პირველად შეიქმნა. რექტორი კი ამტკიცებდა, რომ კომისიის წევრები კონკურსამდე რამდენიმე დღით ადრე იმ ადამიანებით შეცვალეს, ვინც ობიექტურობით არიან ცნობილნი: `ყველაფერი ვიცი _ ვინ ვის დაურეკა. ბათუმში და თბილისში ადამიანი არ დარჩა, რომ არ შეგეწუხებინათ; ახლა გეპარებათ ეჭვი მათ ობიექტურობაში? დაწერეთ საჩივარი სასამართლოში~. 
რექტორმა თავისი ნათქვამის გამყარებისთვის კონკრეტული გვარიც დაასახელა: `კომისიის წევრი _ ირმა რატიანი მეუბნებოდა, რომ ბათუმში ადამიანი არ დარჩა მისთვის რომ არ დაერეკა. მითხრა ვის გამო დაურეკეს... მე ყველას სახელი და გვარი მაქვს ჩანიშნული. კომისიის ყველა წევრი ირმა რატიანის მსგავსად მოიქცა~.
ალეკო ბაკურიძემ კოლეგებს კომისიის ერთ-ერთი გადაწყვეტილების შესახებაც აცნობა: `კომისიამ უნივერსიტეტის აკადემიურ საბჭოს სარეკომენდაციო წერილით მიმართა და სთხოვა, რომ გარკვეული ადამიანების პოტენციალი (რომლებმაც კონკურსი ვერ გადალახეს) უნივერსიტეტის საკეთილდღეოდ გამოიყენონ~.  
სააქტო დარბაზში შეკრებილმა ლექტორ-მასწავლებლებმა რექტორს იმ ადამიანების ვინაობის დასახელება მოსთხოვეს, ვისაც კომისიამ რეკომენდაცია გაუწია. რექტორმა მათი სია წაიკითხა:
ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი: მერი ცინცაძე, შოთა ზოიძე, ინგა შამილიშვილი, მარინა სიორიძე, ზურაბ ბეჟანოვი, თამილა მიქელაძე, მალხაზ სიორიძე, ნანა ხახუტაიშვილი, მერაბ ახვლედიანი და მერაბ ბერიძე. 
საერთაშორისო ურთიერთობათა ფაკულტეტი: ჯემალ კარანაძე და მერაბ მეგრელიშვილი. 
ჟურნალისტიკის სპეციალობა: მანუჩარ ლორია.
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი: რეზო გორაძე, ეთერ სარალიძე, ჯემალ ბერიძე, ომარ ნაკაშიძე, ზაზა დავითაძე, ნინო კიკნაძე, ქეთევან ჯიბლაძე, ოთარ შამილიშვილი.
ილია ჭავჭავაძის უნივერსიტეტის რექტორმა კი რეკომენდაცია ლალი ზაქარაძეს გაუწია. 
ალეკო ბაკურიძემ კიდევ ერთი ფაქტი მოიშველია იმისათვის, რომ თავისი თანამშრომლები კონკურსის ობიექტურად ჩატარებაში დაერწმუნებინა: `მუდმივად ხელგაშლილი ვართ მერიასთან, მაგრამ ვერ გავიდა ქალაქის მერის _ რობერტ ჩხაიძის და; ასე ვერ გავიდა ვახტანგ ბერიძე, ჩემი თანამშრომელი, რომლის გარეშეც საგამოცდო ცენტრის მუშაობა წარმოუდგენლად მიმაჩნია; ის ახლა კომპიუტერთან ზის და ჩემს წიგნს ბეჭდავს. ვერავინ იტყვის, რომ ამ კონკურსში ჩავერიე...~ 
კონკურსანტს, რომელიც უკმაყოფილოა შედეგებით, შეუძლია კომისიის შეფასება სამი დღის ვადაში სასამართლოში გაასაჩივროს. 

გირგვლიანის მკვლელების გათავისუფლების გამო

შალვა შავგულიძე, სანდრო გირგვლიანის ადვოკატი
სპეციალურად ~ბათუმელებისთვის~

2006 წლის 26 იანვარს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიცრებმა _ გერონტი ალანიამ, ავთანდილ აფციაურმა და ავთანდილ ღაჭავამ თბილისიდან გაიტაცეს და საკუთარი ნების წინააღმდეგ, ოქროყანის სასაფლაოზე იძულებით მიიყვანეს 26 წლის სანდრო გირგვლიანი და მისი მეგობარი ლევან ბუხაიძე. სასაფლაოზე მათ შეუერთდა ასევე შინაგან საქმეთა სამინისტროს ოფიცერი, მიხეილ ბიბილურიძე.

მოძალადეებმა სასტიკად აწამეს სანდრო გირგვლიანი და ლევან ბუხაიძე. სანდრო გირგვლიანს დანით მიაყენეს მრავლობითი ჭრილობა. მათ შორის, მრავლობითი ნასერ-ნაკვეთი ჭრილობა მკლავების, ფერდებისა და მუცლის არეში, რაც მისი წამების ფაქტზე მიუთითებს და ასევე, 11 ჭრილობა კისრის არეში, რის შედეგადაც სანდრო გირგვლიანი გარდაიცვალა.
საზოგადოებაში გაჩნდა საფუძვლიანი ეჭვი, რომ შს სამინისტროს ეს ოთხი ოფიცერი, რომლებმაც უშუალოდ განახორციელეს ეს შემზარავი დანაშაული, მოქმედებდნენ იმ საღამოს თბილისში, შარდენის ქუჩაზე არსებულ კაფე `შარდენ-ბარში~ სუფრაზე მყოფი, საქართველოს შს სამინისტროს მაღალი თანამდებობის პირების დავალებით. მათთან სანდრო გირგვლიანს კაფეში ყოფნის დროს გარკვეული კონფლიქტი მოუვიდა. 
ამ საქმეზე წინასწარი გამოძიებისა და სასამართლო განხილვების არასრულად და არაობიექტურად ჩატარებამ საზოგადოებას იმის რწმენა გაუჩინა, რომ ეს ოთხი ბრალდებული დანაშაულის მხოლოდ აღმსრულებელი იყო, ხოლო შემკვეთ-ორგანიზატორები პასუხისმგებლობისა და სასჯელის მიღმა შეგნებულად დატოვეს საგამოძიებო და სასამართლო ორგანოებმა.
დანაშაულში მხილებული ოთხი პირის ქმედებას პროკურატურამ და სასამართლომ აშკარად არასწორი და მსუბუქი კვალიფიკაცია მიანიჭა: მათი მოქმედება დაკვალიფიცირდა არა საქართველოს სისხლის სამართლის 109-ე მუხლით, როგორც ჯგუფურად და განსაკუთრებული სისასტიკით ჩადენილი განზრახ მკვლელობა, რაც დამნაშავეებმა რეალურად ჩაიდინეს (ეს სასჯელი ითვალისწინებდა თავისუფლების აღკვეთას 10-დან 20-წლამდე ვადით ან უვადო თავისუფლების აღკვეთას), არამედ სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე მუხლით, როგორც ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანება, რამაც გაუფრთხილებლობით გამოიწვია სიცოცხლის მოსპობა. ეს დანაშაული იმ დროისთვის 3-დან 12-წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებდა.
ხელისუფლების მხრიდან მოცემული საქმის მიმართ არაობიექტური, ხოლო დანაშაულში მხილებულ პირთა მიმართ არაადეკატურად ლმობიერი დამოკიდებულება კიდევ ერთხელ გამოიხატა საკანონმდებლო ცვლილებებით, რაც ამ საქმესთან დაკავშირებით განხორციელდა: 2006 წლის 28 აპრილს, სს კოდექსში შეტანილი ცვლილებების შედეგად, მოცემულ დანაშაულში მხილებული ოთხი პირისთვის მოსალოდნელი სასჯელის ზომა _ 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა, შემცირდა ექვს წლამდე თავისუფლების აღვეთით.
ამგვარად საქართველოს საკანონმდებლო ხელისუფლებაც ერთ-ერთ რგოლად ჩაერთო ამ საქმეზე დაშვებული უკანონობისა და უსამართლობის ჯაჭვში.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ ბრალდებულებს თავი დამნაშავედ არ უცვნიათ, მათთვის წარდგენილ ესოდენ უსამართლოდ შემსუბუქებულ ბრალდებებშიც კი სასამართლომ სრულიად გაუმართლებელი ლმობიერება გამოიჩინა მათთვის სასჯელის ზომის განსაზღვრისას: საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე და 143-ე მუხლებით შერაცხულ დანაშაულთა ერთობლიობით, შესაძლებელი იყო მათთვის მაქსიმალური სასჯელის _ 16 წლით თავისუფლების აღკვეთის დანიშვნა. უზენაესი სასამართლოს საბოლოო განაჩენით კი გ. ალანიას 7 წლით, ა. აფციურს, ა. ღაჭავასა და მ. ბიბილურიძეს 6-6 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯათ.  
სასამართლოს მიერ ამ ოთხი ბრალდებულისთვის ისედაც არაადეკვატურად მსუბუქი სასჯელების მოუხდელი ნაწილი ამჯერად საქართველოს პრეზიდენტის 2008 წლის 24 ნოემბრის შეწყალების აქტით გაანახევრეს. 2009 წლის 6 სექტემბერს კი სამართლიანობის პრინციპისა და საზოგადოების აზრის სრული იგნორირებით, ეს მსჯავრდებულები ვადამდე პირობით გაათავისუფლეს სასჯელისგან.
ამგვარად, მოცემულ შემთხვევაში, სახელმწიფო ხელისუფლების ყველა შტო, სასამართლო, საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება, აქტიურად მოქმედებდა კონკრეტული დანაშაულებრივი ფაქტის გაყალბების, დანაშაულში მონაწილე გარკვეულ პირთა დაფარვისა და მხილებული დამნაშავეებისათვის არაადეკვატურად მსუბუქი სასჯელის დანიშვნისთვის. 
ხელისუფლების ამგვარი მოქმედება უხეშად ლახავს დაზარალებული მხარის კანონიერ უფლებებს; მეორეს მხრივ, ახდენს დემოკრატიული სახელმწიფო ინსტიტუტების დისკრედიტაციას საზოგადოების თვალში, ამკვიდრებს ნიჰილიზმს და უნდობლობას სახელმწიფოს მიმართ და ხელს უშლის ჩვენი ქვეყნის დემოკრატიულ და სამართლებრივ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებას, რასთან შეგუებაც დაუშვებელია.

რას არღვევს ვიდეოპატრული?

ფოტო გადაღებულია ბათუმში ერთ–ერთი სპეცოპერაციის დროს

კვირის დაიჯესტი _ ასე ჰქვია გადაცემას, რომელიც ტელეკომპანია ~რუსთავი 2~-ის ეთერში ყოველ დღეს გადის და ქვეყანაში მომხდარი კრიმინალური ფაქტების შესახებ იუწყება; ამ გადაცემაში ეჭვმიტანილს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ~ბოროტმოქმედს~ და ~დამნაშავეს~; არის თუ არა ეს დაკავებულის უფლების დარღვევა? 

შსს-ს მიერ მომზადებულ გადაცემაში ასახელებენ არასრულწლოვანი ეჭვმიტანილების სახელსა და გვარს, აჩვენებენ ბრალდებულების დაკითხვის კადრებს, სადაც დაპატიმრებულები უარყოფენ ან აღიარებენ მომხდარს. შსს-ს წარმომადგენელი ამ გადაცემაში ოფიციალურ კომენტარს თითქმის ყველა ფაქტზე აკეთებს. არღვევს თუ არა ~ვიდეოპატრული~ უდანაშაულობის პრეზუმფციას?
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტი, თამარ კორძაია მიიჩნევს, რომ მსგავსი გადაცემა საინტერესოა საზოგადოებისთვის, მაგრამ ჟურნალისტმა უნდა დაიცვას სტანდარტები. იურისტის თქმით, არაეთიკურ სიუჟეტებზე პასუხისმგებელი მედიასაშუალება, ამ შემთხვევაში კი ტელეკომპანია ~რუსთავი 2~-ია. კორძაიას განმარტებით, მნიშვნელობა არ აქვს, შსს ამ ტელეკომპანიის ეთერს ყიდულობს თუ მას ექსკლუზივად აწვდის დღის კრიმინალურ ქრონიკას. 
გასულ თვეში აჩვენეს, როგორ შეიყვანეს ექიმებმა საკაცით 32 წლის დაჭრილი მამაკაცი თბილისის ერთ-ერთ საავადმყოფოში. ~ამ კადრების გადაღებიდან მამაკაცი რამდენიმე წუთში გარდაიცვალა~, _ იტყობინება ვიდეოპატრული. სიუჟეტის ავტორი ამბობს, რომ ახალგაზრდა მამაკაცი მისმა მეგობარმა სასიკვდილოდ დაჭრა: `მაგრამ საპატრულო პოლიციის ეკიპაჟი ყველაზე შემზარავი ფაქტის მომსწრე ექიმების დამოკიდებულებამ გახადა, მძიმედ დაჭრილი ავადმყოფი პირველი საავადმყოფოს ექიმებს უპატრონოდ მიგდებული თითქმის ოცი წუთის განმავლობაში ჰყავდათ, პაციენტი საავადმყოფოში 033-ის თანამშრომლებმა მიიყვანეს. კადრში კარგად ჩანს, რომ ექიმებმა პაციენტი დერეფანში მიატოვეს~.  
სასწრაფო დახმარების ექიმი სიუჟეტში ამბობდა, რომ 033-ის თანამშრომლებმა საკუთარი მოვალეობა შეასრულეს. გადაცემიდან ვიგებთ, რომ ~ჯანდაცვის სამინისტრომ ამ ფაქტის მოკვლევა დაიწყო. წინასწარი მონაცემებით, დაჭრილი მამაკაცი ექიმების დაუდევრობის გამო გარდაიცვალა~ (კადრებში ჩანს, როგორ იტანჯება საკაცეზე მწოლიარე მამაკაცი საავადმყოფოს ლიფტთან). 
~კიდევ ერთი გახსნილი უპრეცედენტო შემთხვევა~, _ კვირის დაიჯესტში მეორე სიუჟეტი ამ სიტყვებით და იმის ჩვენებით დაიწყო, თუ როგორ დასტირიან შვიდი წლის ბავშვს ოჯახის წევრები. გარდაცვლილის დედა მკვლელის ლინჩის წესით გასამართლებას და მისი შვილების `აკუწვას~ ითხოვს. სიუჟეტში ჟურნალისტი ყვება, მოტყუებით როგორ ჩაისვა მეზობელმა ბავშვი მანქანაში და გაიტაცა ფულის გამოძალვის მიზნით. ჟურნალისტისგან ვიგებთ, რომ ეჭვმიტანილს დანაშაულის ჩადენაში მისი შვილიც ეხმარებოდა. 
ტელევიზიით გადასცეს ეჭვმიტანილის დაკითხვის კადრი, სადაც იგი დანაშაულს აღიარებს და რეკონსტრუქცია, თუ როგორ ატყუებს კაცი ბავშვს, ჩაჰყავს საკანალიზაციო მილში და გუდავს. მკვლელობის ამ ფაქტზე ოფიციალური კომენტარი შსს-ს გამომძიებელმა გრიგოლ ბესელიამ გააკეთა. მან დააკონკრეტა, თუ რომელი მუხლითაა ძიება დაწყებული. 
თამარ კორძაია: `მსგავსი სიუჟეტი არანაირ სტანდარტში არ ჯდება, ქცევის კოდექსით, პირადი ტრაგედიის ჩვენება ამ ფორმით არ შეიძლება. მიუხედავად იმისა, რომ დედა კომენტარს აკეთებს, მისი მოწოდება დანაშაულია და ეს კომენტარი ჟურნალისტმა ეთერში არ უნდა გაუშვას~. 
`ურთიერთშელაპარაკების ნიადაგზე მკვლელობა მოხდა. ერთ-ერთი საჯარო სკოლის მოსწავლემ სასიკვდილოდ მისივე უბნელი გაიმეტა~. დაკავებულმა არასრულწლოვანმა აღიარებითი ჩვენება შემთხვევის ადგილზე მისცა. მას სახე მკრთალად, მაგრამ მაინც უჩანდა. 17 წლის გამხდარი ბიჭი ყვება, როგორ მოკლა მეგობარი. სიუჟეტში ჟურნალისტს ჩაწერილი ჰყავდა გარდაცვლილის თანაკლასელები და დამრიგებელი. სიუჟეტი კი ასე დამთავრდა: `ეს მკვლელის სახლია, ბოროტმოქმედი დედასთან ერთად ცხოვრობდა. ამ თემაზე მას საუბარი უჭირს~ (აჩვენეს ეჭვმიტანილის სახლი და აბრა, სადაც ქუჩის დასახელება და სახლის ნომერი ჩანს).  
თამარ კორძაია: `ამ შემთხვევაში ეჭვმიტანილისა და მისი ოჯახის, კონკრეტულად კი დედის უფლებები დაირღვა. ჟურნალისტმა შეიძლება მიუთითოს ეჭვმიტანილზე, რადგან ეჭვმიტანილი შეიძლება მეც ვიყო, თუ ქუჩაში ჩავიარე და იქ მკვლელობა მოხდა. მაგრამ სიუჟეტმა მაყურებელს არ უნდა აფიქრებინოს, რომ ეჭვმიტანილი დამნაშავეა. თუ ეს სხვაგვარად კეთდება, მაშინ უდანაშაულობის პრეზუმფცია ირღვევა. მაუწყებელთა ქცევის კოდექსში კი წერია, რომ ნებისმიერი ადამიანის პირადი ცხოვრება დაცულია. სიუჟეტში შეიძლება იყოს სახელი და გვარი დასახელებული, მაგრამ გააჩნია სიუჟეტს. კანონში ამის რეცეპტი პირდაპირ არ წერია, მაგალითად, თუ ქორწილში მკვლელობა მოხდა და საზოგადოებას იმის გაგება აინტერესებს, რას აკეთებს პოლიცია, რა თქმა უნდა, ჟურნალისტმა სიუჟეტი უნდა მოამზადოს. თუ ჟურნალისტი ტერმინებს სწორედ იყენებს (მაგალითად მსჯავრდებული, განსასჯელი, ეჭვმიტანილი), მაშინ ის კანონს არ არღვევს~.
და ბოლოს, `მაუწყებელთა ქცევის კოდექსის~ თანახმად (მუხლი 44), მაუწყებელმა უნდა დაიცვას არასრულწლოვან ეჭვმიტანილთა, ბრალდებულთა, განსასჯელთა, მსჯავრდებულთა, მოწმეთა და დაზარალებულთა (განსაკუთრებით სქესობრივი თავისუფლებისა და ხელშეუხებლობის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულის ჩამდენ პირთა) ანონიმურობა.
მაუწყებელმა არ უნდა გაავრცელოს ისეთი ინფორმაცია, რომელმაც შესაძლოა წააქეზოს ან წაახალისოს დანაშაული ან გამოიწვიოს საზოგადოებრივი არეულობა და ანტისოციალური ქმედება. დანაშაულისა და ანტისოციალური ქმედების გაშუქების დროს, მაუწყებელმა უნდა დაიცვას ბალანსი, ერთი მხრივ, გამოხატვის თავისუფლებას, ხოლო მეორე მხრივ, უდანაშაულობის პრეზუმფციასა და ეჭვმიტანილთა, ბრალდებულთა, განსასჯელთა, მსჯავრდებულთა, მოწმეთა და დაზარალებულთა პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უფლებას შორის (მუხლი 48).

ეკონომიკირი კრიზისი განათლების სამინისტროში

წელს აჭარაში 11-ის ნაცვლად ოთხი სკოლა გარემონტდება. საჯარო სკოლების მშენებლობისა და რეაბილიტაციის მიზნობრივი პროგრამა, რაც კანონდარღვევით დამტკიცდა, მთავრობის თავმჯდომარემ ორჯერ შეცვალა. პროგრამისთვის აჭარის ბიუჯეტში 1 222 100 ლარია გაწერილი. გასარემონტებელი სკოლებიდან ერთი საქართველოს საპატრიარქოს გადაეცა. 

საჯარო სკოლების მშენებლობისა და რეაბილიტაციის მიზნობრივი პროგრამის დამტკიცებას ლევან ვარშალომიძემ ხელი წელს, 6 იანვარს მოაწერა (განკარგულება #4). პროგრამის მიხედვით შემდეგი სკოლები უნდა გარემონტებულიყო: ქობულეთის #1, აჭყვის, ახალშენის #2, ზედა წინსვლის, ოქტომბრის, ახოს #1, ნიგაზეულის, ხიჭაურის, რიყეთისა და აგარის საჯარო სკოლები. 
ქედის რესურსცენტრის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელმა, ნადიმ ზანაქიძემ `ბათუმელებთან~ აღნიშნა, რომ ქედის მუნიციპალიტეტიდან სარეაბილიტაციო სკოლების სიაში წელს ორი სკოლა იყო შეტანილი (ახოს #1 და ოქტომბრის საჯარო სკოლები), სარემონტო სამუშაოები არ დაწყებულა და `არც ოფიციალური დოკუმენტი არსებობს იმისა, რომ სკოლების რემონტი გადაიდო~. მისივე ინფორმაციით, ავარიულ მდგომარეობაშია უჩხითის საჯარო სკოლა, თუმცა მიზნობრივ პროგრამაში ის არ შეიტანეს. 
აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სახელმწიფო შესყიდვებისა და ფინანსური დაგეგმვის დეპარტამენტის უფროსის, კახა კაცაძის განმარტებით, `თუ საშუალება და დაფინანსება იქნება, მომავალი წლისთვის გაკეთდება უჩხითის საჯარო და ყველა ის სკოლა, რომლებიც საჭიროებენ რეაბილიტაციას. პირადად მაქვს უჩხითის სკოლა ნანახი. სხვა სკოლები უფრო ავარიულია. მაგალითად, კირნათის სკოლაში ჭერი ჩამოინგრა~.
სკოლების მშენებლობისა და რეაბილიტაციის მიზნობრივ პროგრამაში ლევან ვარშალომიძის ახალი, 16 აპრილის #41 განკარგულებით ცვლილებები შევიდა და ჩამონათვალში კირნათის საჯარო სკოლაც შეიტანეს. მისი პროექტირებისთვის 10 ათასი ლარი გაწერეს, თუმცა ამ დროისთვის საპროექტო დოკუმენტაციის შესყიდვა უკვე დასრულებული იყო (ტენდერში გამარჯვებულად გამოვლინდა შპს `საქპროექტარქიტექტურა~, რომელთანაც 2009 წლის 2 მარტს გაფორმდა ხელშეკრულება. სამინისტრომ კი კირნათის სკოლის პროექტირებისას ფასთა კვოტირების წესი გამოიყენა და გამარჯვებული `აჭარკაპმშენი~ გახდა).
#41 განკარგულებით, იანვარში, პროექტირებაზე გაწერილი ხარჯების ოდენობა მთლიანობაში შემცირდა და ნაცვლად 72 190 ლარისა, დარჩა 57 ათასი ლარი. ცვლილებების შედეგად პროექტირების ხარჯები თითქმის ყველა სკოლას შეუმცირდა. 
კახა კაცაძე: `ტენდერში გაიმარჯვა კომპანიამ, რომელმაც თქვა, რომ ამ ფასში გააკეთებდა ამ სკოლებს, მეტი აღარ იყო საჭირო და ტყუილად ხომ არ გამოვყოფდით თანხას?~. თუმცა იანვარში ჩატარებულ ტენდერში, როცა გამარჯვებული გამოვლინდა, ხულოში სოფელ აგარის საჯარო სკოლის პროექტირებისთვის 6 160 ლარი იყო გათვალისწინებული, ანუ ამ თანხას უხდიდა სახელმწიფო კომპანიას. აპრილში კი, მიზნობრივ პროგრამაში შეტანილი ცვლილებების შედეგად, აგარის სკოლის პროექტირების ხარჯი უკვე გაზრდილია და 20 ათასი ლარითაა განსაზღვრული. 
`საპროექტო სამუშაოები ყველა სკოლაზეა შეძენილი~, _ აცხადებს კაცაძე. მიუხედავად იმისა, რომ მიზნობრივ პროგრამაში საპროექტო ხარჯები შემცირდა, პროგრამის მთლიანი ღირებულება იგივე დარჩა _ 1 222 100 ლარი. ეს თანხა აჭარის მთავრობამ ჯერ 10 სკოლის რეაბილიტაციისთვის გადაანაწილა (პროექტირებაზე დახარჯა კიდეც 58 ათასი ლარი), შემდეგ ერთი სკოლა დაამატა.
მიუხედავად ასეთი ცვლილებებისა, მშენებლობა-რეაბილიტაციის სამუშაოების შესყიდვაზე 11 საჯარო სკოლიდან ტენდერი ივნისის ბოლომდე არც ერთზე არ გამოცხადებულა. აქედან ცხრა სკოლა წელს აღარ გარემონტდება. ამის მიზეზად აჭარის სამინისტროში მსოფლიო ეკონომიკურ კრიზისს ასახელებენ. 
18 ივნისს ლევან ვარშალომიძემ თავდაპირველ განკარგულებაში ცვლილება კიდევ ერთხელ შეიტანა და `მიზნობრივი პროგრამა~ ხელახლა დაიწერა. ამ ცვლილების მიხედვით აჭარაში მხოლოდ ოთხი სკოლა გარემონტდება: ბათუმის #3, ჩაქვის #1, კირნათისა და ახალშენის #2 სკოლები (აქედან ბათუმის #3 სკოლის შენობის ადგილას მოედანი კეთდება, ხოლო სკოლა გორგასალის ქუჩაზე, რუსეთის მე-12 ბაზის ყოფილი შტაბის შენობაში გადადის; ახალშენის #2 სკოლის შენობა საპატრიარქოს გადაეცა, სკოლა კი სოფლის ამორტიზებული საავადმყოფო-ამბულატორიის შენობაში განთავსდება.) 
სარემონტო სამუშაოები დაწყებულია კირნათისა და ახალშენის #2 საჯარო სკოლაში. კახა კაცაძის ინფორმაციით, კირნათის სკოლის რეაბილიტაციისთვის 289 887 ლარი, ხოლო ახალშენის #2 საჯარო სკოლისთვის 225 294 ლარია გაწერილი. მისივე ინფორმაციით, სავარაუდოდ, ნახევარი მილიონი დაიხარჯება ბათუმის მესამე საჯარო სკოლის რეაბილიტაციისთვის. ამ სკოლის რეაბილიტაცია საქართველოს მთავრობის განკარგულების საფუძველზე ერთ პირთან მოლაპარაკების გზით, ტენდერის გარეშე მოხდება. რამდენი თანხა დასჭირდება ჩაქვში ახალი კორპუსის აშენებას, ჯერჯერობით უცნობია. ჩაქვის #1 საჯარო სკოლის რეაბილიტაცია, სამინისტროს ინფორმაციით, მომავალ წელს დასრულდება, მანამდე კი მოსწავლეები ორ ცვლაში ისწავლიან. 
მიზნობრივი პროგრამისთვის 10 სკოლის სარეაბილიტაციოდ გამოყოფილი 1 222 100 ლარიდან, პროგრამის დღევანდელი ვარიანტის მიხედვით, 1 124 300 ლარი მხოლოდ ზემოაღნიშნული ოთხი სკოლის რეაბილიტაციას მოხმარდება. აღსანიშნავია, რომ მთავრობას საბიუჯეტო თანხების გადანაწილება შეიძლებოდა განხორციელებულიყო დამტკიცებული ასიგნების ოდენობის მხოლოდ 5 პროცენტის ფარგლებში. წელს, 19 მაისს კი უმაღლესმა საბჭომ ეს ციფრი 2009 წლისთვის 15-პროცენტამდე, 2010-წლისთვის კი 10 პროცენტამდე გაზარდა. 
აჭარის უმაღლესმა საბჭომ განათლების სამინისტროს მიზნობრივი პროგრამები (და საერთოდ ყველა მიზნობრივი პროგრამა) გასული წლის დეკემბერში ისე დაამტკიცა, რომ ის მთავრობას საბჭოში არ წარუდგენია. ამით უმაღლესმა საბჭომ და მთავრობამ იმთავითვე დაარღვიეს კანონი `აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბიუჯეტო პროცესისა და უფლებამოსილებათა შესახებ~. ამ კანონით ბიუჯეტის კანონპროექტის თანდართული მასალები მოიცავს მიზნობრივ პროგრამებსაც და ამასთან თითოეული გადასახდელი უნდა იყოს დაკონკრეტებული (მუხლი 26).
აჭარის მთავრობას არც ის დოკუმენტი წარუდგენია საკანონმდებლო ორგანოში, რომლითაც მის მიერ პრიორიტეტად მიჩნეული მიზნობრივი პროგრამების ჩამონათვალია დამტკიცებული. ასეთი დოკუმენტი, როგორც უმაღლეს საბჭოში განაცხადეს, არც მათ მოუთხოვიათ. აღსანიშნავია ისიც, რომ დეკემბერში უმაღლესი საბჭოს მიერ ერთხელ უკვე დამტკიცებული (ამ შემთხვევაში განათლების სამინისტროს) მიზნობრივი პროგრამები, იანვარში ლევან ვარშალომიძემ ხელახლა დაამტკიცა და შემდეგ აპრილსა და ივნისში თითქმის დიამეტრულად შეცვალა. 
`საბიუჯეტო პროცესის შესახებ~ კანონის 30-ე მუხლის მიხედვით, `რესპუბლიკური ბიუჯეტი სრულდება შემოსულობებისა და გადასახდელების ცალკეული სახეობის კვარტალური და თვიური განაწერის მიხედვით~. სკოლების რეაბილიტაციის პროგრამის იანვარში გაწერილი გეგმა-გრაფიკი უკვე დარღვეულია.
ფაქტობრივად, 2009 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის დამტკიცებისას დამტკიცდა არა დეტალურად გაწერილი, ვთქვათ, `აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე არსებული საჯარო სკოლების მშენებლობისა და რეაბილიტაციის მიზნობრივი პროგრამა~, არამედ მხოლოდ თანხის ოდენობა _ 1 222 100 ლარი _ ასეთი ღონისძიებისთვის. 
რამდენად კანონიერია `სკოლების მშენებლობისა და რეაბილიტაციის მიზნობრივ პროგრამაში~ შეტანილი ცვლილებები და რამდენად მიზნობრივად ხდება თანხების ხარჯვა, ამას უმაღლესი საბჭო მაშინ შეაფასებს, როცა მთავრობა მას ანგარიშს წარუდგენს. 
`საბიუჯეტო პროცესის შესახებ~ კანონით კი, აჭარის მთავრობას ორი დღე დარჩა იმისთვის, რომ უმაღლეს საბჭოს ბიუჯეტის შესრულების მეორე კვარტალის ანგარიში წარუდგინოს (მუხლი 35). 
თავის მხრივ, ~უმაღლესი საბჭო უფლებამოსილია გააკონტროლოს მთავრობის მიერ ბიუჯეტის სახსრების ხარჯვის კანონიერება და დარღვევების აღმოჩენის შემთხვევაში მიმართოს აჭარის მთავრობის თავმჯდომარეს საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შეჩერების მოთხოვნით~ (მუხლი 35).