საპროცესო შეთანხმების დადებითი და უარყოფითი მხარეები
საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე პატიმარი შეიძლება სასამართლო დარბაზიდან გათავისუფლდეს. ბრალდებულის თავისუფლების ფასს პროკურორი წყვეტს. იურისტები ამბობენ, რომ განვითარებული ქვეყნების სასამართლო პრაქტიკაში გამართლებულ საპროცესო შეთანხმება საქართველოში პატიმრებს არათანაბარ პირობებში აყენებს.
ნათია როყვა, გაზეთი „ბათუმელები“
ბრალდებულს სახელმწიფო ბიუჯეტში შეტანილი ჯარიმის სანაცვლოდ პატიმრობიდან გაათავისუფლებენ თუ არა, ამას პროკურორი წყვეტს; პროკურორი ადგენს სახელმწიფო ბიუჯეტში შესატანი თანხის ოდენობას. მოსამართლეს შეუძლია პროკურორის მიღებულ გადაწყვეტილებას ან დაეთანხმოს, ან არა. თუმცა, არსებული სტატისტიკის და პრაქტიკის მიხედვით, მოსამართლეები პროკურორის შუამდგომლობას ყოველთვის ეთანხმებიან.
კოდექსში აღნიშნულია, რომ საპროცესო შეთანხმებისთვის მაქსიმალური ჯარიმა დგინდება ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმისა და მსჯავრდებულის მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებით, რაც მისი ქონებით განისაზღვრება.
„თანხას, რამდენი უნდა გადაიხადოს განსასჯელმა, პროკურატურა ადგენს, რაც ადამიანებს არათანაბარ პირობებში აყენებს“, _ ამბობს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის წევრი გია ქარცივაძე.
„საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტი გარკვეულწილად ეწინააღმდეგება სისხლის სამართლის ისეთ ძირეულ პრინციპს, როგორიცაა კანონისა და სასამართლოს წინაშე ყველას თანასწორობა“, _ მიიჩნევს ადვოკატი შალვა შავგულიძე.
იურისტი რამინ პაპიძე კი თვლის, რომ „საპროცესო გარიგება მომაკვდინებელია ქართული მართლმსაჯულებისთვის და ადამიანის უფლებების უხეში დარღვევაა.“
ადვოკატების ნაწილს მიაჩნია, რომ პროკურატურა დანაშაულის სიმძიმის მიხედვით კი არა, იმით გასაზღვრავს განსასჯელი პირის გათავისუფლებას, თუ ვინ იცავს მას.
ადვოკატი რამინ პაპიძე: „კონკრეტული სისხლის სამართლის საქმეების უხარისხოდ გამოძიების, არასწორი კვალიფიკაციის მინიჭების გამო, ხშირად მიწევს პროკურორთან დაპირისპირება. კონკრეტული პროკურორი იმას აკეთებს, რასაც კარნახობენ. დაუფარავმა პროტესტმა ის შედეგი მომიტანა, რომ პროკურატურამ ჩემი საქმიანობა დაბლოკა. მაგალითად, სოფელ ახალშენის საკრებულოს ყოფილ თავმჯდომარეს, ნოდარ დიასამიძეს, პროკურორ დავით ჭარბაძემ უთხრა: „თუ საქმეში პაპიძეს დატოვებ, საპროცესოს არ გაგიფორმებთო. ჭარბაძემ აჭარის სახანძრო სამსახურის ყოფილ უფროსს, ზაზა სურგულაძესაც ასეთივე ულტიმატუმი წაუყენა“.
რამინ პაპიძე კიდევ ერთ საქმეს იხსენებს: „იგივე დავით ჭარბაძემ, საპროცესოს გაფორმებაზე, უარი მითხრა აკაკი მინაშვილის საქმეშიც. შემდგომ საქმეში სხვა ადვოკატი ჩაერთო. ზუსტად იგივე პირობებით, წერტილ-მძიმეც არ შეუცვლია, გააფორმდა საპროცესო, ანუ პატიმარი გაანთავისუფლეს პატიმრობიდან“.
პაპიძის დაკვირვებით, საპროცესოს, ძირითადად, იმ ადვოკატების მონაწილეობით აფორმებენ, რომლებიც ადრე პროკურატურაში მუშაობდნენ. „ამჟამად, საქართველოში, პატიმრის ციხიდან გამოყვანა მხოლოდ საპროცესო გარიგებითაა შესაძლებელი. როცა თავისუფალ ადვოკატს ამის საშუალება არ გაქვს, ეს იმას ნიშნავს, რომ შანსს აღარ გიტოვებენ. მქონდა ისეთი შემთხვევაც, როცა კლიენტს ჩემგან წასვლა თვითონ ვურჩიე, მისი ინტერესებიდან გამომდინარე“, _ ამბობს პაპიძე.
ბათუმში ერთ-ერთი ცნობილი ადვოკატი, რამინ პაპიძე არ გამორიცხავს, რომ იძულებული გახდება საადვოკატო საქმიანობას თავი დაანებოს.
ადვოკატ შალვა შავგულიძეს მიაჩნია, რომ საპროცესო შეთანხმების ინსტიტუტი ძალიან ბევრ ქვეყანაში გამართლებულია, მაგრამ ამ ფორმას ქართულ პრაქტიკაში მანკიერად იყენებენ: „მაგალითად, ხელისუფლებისთვის არასასურველ თანამდებობის პირებს უგონებენ დანაშაულს და შემდეგ ამაში ბევრ ფულს ახდევინებენ“.
შალვა შავგულიძისთვის ამ თვალსაზრისით სულხან მოლაშვილის საქმეა განსაკუთრებით საინტერესო: „პროკურატურამ კონტროლის პალატის მრავალი თანამშრომელი დააპატიმრა. მათ ერთს სთხოვდნენ: ეთქვათ, რომ სულხან მოლაშვილს ქრთამს აძლევდნენ და პასუხისმგებლობას არ დააკისრებდნენ. უარის შემთხვევაში სასჯელით ემუქრებოდნენ. ამ სახის ცდუნებას ვიღაც უძლებს, ვიღაც _ ვერა“.
ადვოკატი ამბობს, რომ თუ არ იქნება პოლიტიკური ნება, ნებისმიერი ინსტიტუტი შეიძლება ნეგატიურად იქნას გამოყენებული. პროკურორებსა და გარკვეულ ადვოკატებს შორის ალიანსის არსებობას შალვა შავგულიძეც ეთანხმება: „პროკურორებს არ სურთ საქმეში ჩართონ ის ადვოკატები, რომლებიც დაცვას რეალურად ახორცილებენ. ისინი პრაქტიკიდან ნელ-ნელა იდევნებიან. სამაგიეროდ შემოსავლები ეზრდებათ ადვოკატებს, რომლებიც პირიქით მოქმედებენ _ დაცვას არ ახორციელებენ. ეს ადვოკატები კლიენტის კი არა, პროკურორების ინტერესებს იცავენ“.
შალვა შავგულიძე: „მქონდა შემთხვევა, როცა ჩემს კლიენტს უთხრეს _ შავგულიძე ჩვენთან დაპირისპირებას ნიშნავს. თუ საუბარი იყო ორასი ათას ლარზე ან ნახევარ მილიონზე, პროკურატურა ჩამოსულა 10 ათასს ლარამდე და კლიენტისთვის უთქვამს - ადვოკატი შავგულიძე საქმეს ჩამოშორდესო“.
იგივე მოსაზრება აქვს ადვოკატ რამინ გვარიშვილსაც: „საპროცესო შეთანხმება, ძირითადად, იმ ადვოკატებთან ფორმდება, ვინც ადრე პროკურატურაში მუშაობდა. ზოგიერთი ადვოკატი საპროცესო შეთანხმებას იმიტომ ვერ აფორმებს, რომ შედეგის მიღწევას სასამართლო პროცესზე, არსებითი განხილვით ცდილობს, ანუ პროკურორებთან კამათობს კიდეც, რაც პირად კონფლიქტში გადადის. შესაბამისად, პროკურატურაში საპროცესოზე აღარც მსჯელობენ. სხვებისგან განსხვავებით, მათი დაცვის ქვეშ მყოფები ორმაგ ჯარიმებს იხდიან“.
გვარიშვილს, ისევე როგორც სხვებს, პრაქტიკაში ჰქონია საქმე, როცა, მისი აზრით, უდანაშაულო ბრალდებულმა, საპროცესოს მისაღწევად, დანაშაული აღიარა. ადვოკატების მტკიცებით, საპროცესო შეთანხმებისას აუცილებელი პირობაა რომ განსასჯელმა ბრალდება აღიაროს.
იურისტების აზრით, არათანაბარ პირობებში ადამიანებს ისიც აყენებს, რომ „საპროცესო შეთანხმების თანხა კანონით არაა განსაზღვრული“. მინიმალური თანხა ორი ათასი ლარია, მაქსიმალური ჯარიმა ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმისა და მსჯავრდებულის მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებით დგინდება. თანხის ოდენობას კი პროკურატურა განსაზღვრავს.
იურისტი ედიშერ მახარაძე 2004 წლამდე პროკურორად მუშაობდა, დღეს ის ადვოკატია. კოლეგების მოსაზრებას _ საპროცესო შეთანხმების მიღწევა ყოფილ პროკურორებს უადვილდებათ, არ იზიარებს. „განსაკუთრებული საქმეები აჭარის ან ბათუმის პროკურატურის დონეზე კი არა, გენერალურ პროკურატურაში წყდება. ვერ ვხვდები, რა შეღავათი შეიძლება გამეწიოს, თუკი პროკურატურის მხრიდან არანაირი პრივილეგია არ არსებობს“.
ადვოკატს გასულ წელს გამამართლებელი განაჩენი არ ჰქონია. ამბობს, რომ საპროცესო შეთანხმებებზე, ძირითადად, არ მუშაობს. მისი აზრით, საპროცესო შეთანხმებაზე, ძირითადად, სახაზინო ადვოკატები მუშაობენ.
„შესაძლოა, სასჯელს დაეთანხმოს პიროვნება, მაგრამ არ აღიაროს დანაშაული. ვფიქრობ, ეს კანონმდებლობაში ცოტა ბუნდოვანია. თუ ადამიანი დანაშაულს არ აღიარებს, რატომ უნდა იყოს იგი თანახმა სასჯელზე. ეს პრაქტიკაში ხდება.
ერთსა და იმავე დანაშაულისთვის შეიძლება ადამიანებს ერთნაირი თანხის გადახდა დაეკისროთ, მაგრამ რომელიმეს არ ჰქონდეს ამ თანხის გადახდის შესაძლებლობა. ვფიქრობ, ესაა პრობლემა, რომელიც აუცილებლად უნდა მოგვარდეს. პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევა, როცა ადამიანი იმიტომ ვერ თავისუფლდება სასჯელისგან, რომ თანხას ვერ იხდის. საპროცესო შეთანხმების დადებითი მხარე ისაა, რომ გამომძიებელს, პროკურორსა და მოსამართლეს ნაკლები ჯაფა ადგიათ_“ეს კომენტარი მოსამართლე ჯემალ კიკნაძემ „ბათუმელებთან“ მაშინ გააკეთა როცა იგი ბათუმის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარე იყო. (ამჟამად ჯემალ კიკნაძე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის კოლეგიის წევრი და ქობულეთის რაიონული სასამართლოს მაგისტრი მოსამართლეა.)
მოსამართლე ჯემალ კიკნაძე ამობს, რომ ადრე სასამართლოს ჰქონდა უფლება, ჯარიმა, მაგალითად, ოთხი ათასი ლარი, ჩამოეყვანა ხუთასამდე, რაშიც ახლა სასამართლო შეზღუდულია. მოსამართლე საპროცესოს იმ ფორმით ამტკიცებს, რა ფორმითაც შედის მასთან შუამდგომლობა. „როგორც წესი, საპროცესო შეთანხმება ფორმდება ნაკლებად მძიმე, ან მძიმე დანაშაულზე. თუმცა, კანონში არც ის წერია, რომ განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულზე ეს შესაძლებელი არ არის. საპროცესო კანონმდებლობაში არსად წერია შეზღუდვებზე _ როდის და რატომ არ შეიძლება საპროცესო შეთანხმების დამტკიცება“_ამბობს მოსამართლე.
კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის თანამშრომელი, გაუპატიურებაში ბრალდებული გიორგი ჩიქოვანი, სასამართლო დარბაზიდან საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე გაათავისუფლეს, მიუხედავად იმისა, რომ ამ საქმეში დაზარალებულად ცნობილი, სასტიკად ნაცემი 24 წლის გოგონა მის პატიმრობაში ყოფნას სთხოვდა მოსამართლე როინ კახიძეს. ალუმინის ქვაბების ქურდობაში ბრალდებულ არასრულწლოვანს საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე პატიმრობიდან გათავისუფლებაზე კი უარი უთხრეს. პოლიციის მაღალჩინოსანმა, პატიმრობიდან გათავისუფლების სნაცვლოდ 50 ათასი ლარი გადაიხადა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, ხოლო ალუმინების ქურდობაში ბრალდებულის ოჯახმა სასამართლო დარბაზში თქვა, რომ ბიუჯეტში შესატანი სამი ათასი ლარი ვერ შეაგროვა.
კანონმდებლობის თანახმად, საპროცესო შეთანხმებას ამტკიცებენ მხარეების პროკურორები. საქართველოში სულ რვა მხარეა, ანუ ათასობით საპროცესო შეთანხმების დამტკიცება რვა სამხარეო პროკურორს უხდება.
საიას დამკვირვებელი ირწმუნება რომ ნაცმოძრაობის წევრებმა სცემეს
Ярлыки: ვიდეო вторник, 1 июня 2010 г.
“სხეულის მრავლობითი ცეცხლსასროლი ჭრილობები, შინაგანი ორგანოების, გულის, ფილტვების, ღვიძლის, ნაწლავების დაზიანებები; მარცხენა მხარის, მარცხენა ბარძაყის და მარცხენა მტევნის თითების მოტეხილობა; მრავლობითი სისხლნაჟღენთები განვითარებულია ბლაგვი ზედაპირის მქონე საგნ(ებ)ის მოქმედებით. ყველა დაზიანება სიცოცხლის დროინდელია... შავაძის სიკვდილიდან გვამის გამოკვლევამდე გასულია რვა საათი. სისხლში არ აღმოაჩნდა მორფი...“ _ წერია 2008 წლის ომიდან დაბრუნებული ჯარისკაცის, მოკლული როინ შავაძის ექსპერტიზის დასკვნაში.
ამ დასკვნის მიხედვით, როინ შავაძე 2008 წლის 16 აგვისტოს მოკლეს. დოკუმენტს ხელს აწერს სასამართლო სამედიცინო ექსპერტი, მამუკა მეტრეველი. მეტრეველი 21 წელია ექსპერტად მუშაობს. სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნა „ბათუმელებს“ პრესა.გე-მ მიაწოდა. შავაძის ექსპერტიზის დასკვნა დიდი ხანია მზადაა, თუმცა დოკუმენტი გასაიდუმლოებულია. საგამოძიებო მოქმედებების გაცნობაზე ადვოკატს პროკურორი იმიტომ ეუბნება უარს, რომ მას არ აქვს „გარდაცვლილის თანხმობა“, დაიცვას მისი უფლებები.
ადვოკატი რამინ პაპიძე მესამე წელია უშედეგოდ ცდილობს, გაიგოს რა საგამოძიებო მოქმედებები ჩატარდა მოკლული ჯარისკაცის საქმეზე. ოფიციალური ცნობით, მიმდინარეობს წინასწარი გამოძიება შავაძის განზრახ მკვლელობის (108 მუხლით) ფაქტზე. ჯარისკაცს ასევე ბრალდებოდა ნარკოტიკების შეძენა-შენახვა და გადაზიდვა (260 მუხლი). შავაძის გარდაცვალების შემდეგ აჭარის პროკურატურამ გამოძიება ნარკოტიკების ბრალდების ნაწილში შეწყვიტა.
გამოძიების შეწყვეტა ადვოკატმა სასამართლოში გაასაჩივრა: „მისი ღირსებისა და პატივის დასაცავად მივმართეთ სასამართლოს. რეალურად არ იყო დანაშაულის ნიშნები ნარკოტიკების შეძენა შენახვაზე“.
პროკურატურამ გამოძიება გარდაცვალების გამო შეწყვიტა. ბათუმის საქალაქო სასამართლომ პროკურატურას შეწყვეტილი საქმის გამოძიებაში დაბრუნება დაავალა. სასამართლოს ეს გადაწყვეტილება აჭარის პროკურატურას არ გაუსაჩივრებია. რამინ პაპიძე: „საქმის შეწყვეტის დადგენილება მოსამართლე თემურ კაკაბაძემ გააუქმა. მოსამართლეს არც ის დაუყენებია ეჭვქვეშ, რომ მე ვარ გარდაცვლილი ჯარისკაცის კანონიერი წარმომადგენელი. მაგრამ პროკურატურა დღესაც არ მაცნობს საქმის მასალებს. ის მიიჩნევს, რომ გარდაცვლილის ნებართვა არ მაქვს და ამიტომაც ვერ ვიქნები მისი წარმომადგენელი“.
როინ შავაძის საქმის ზედამხედველი პროკურორი დავით ჭარბაძეა, ხოლო საგამოძიებო ნაწილის პროკურორი _ გიორგი გრატიაშვილი. პროკურორებს კანონი აძლევს უფლებას, რომ ეს საქმე 25 წლის ვადაში გამოიძიონ. შავაძის გარდაცვალების ფაქტზე გამოძიება 2008 წლის აგვისტოში დაიწყო, მისი ოჯახი, კონკრეტულად კი მისი მეუღლე, დღემდე დაზარალებულად ცნობილი არ არის.
ომიდან შინ დაბრუნებული როინ შავაძე 2008 წლის აგვისტოში, ბათუმში, “ოქროს ბირჟასთან“ სპეცრაზმმა დააკავა. როინ შავაძის მკვლელობის ადგილად ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულია ქობულეთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზასთან არსებული აჭარა-გურიის სასაზღვრო ზოლი.
რა იყო სიკვდილის უშუალო მიზეზი? რამდენ ხანში დადგებოდა სიკვდილი? შეეძლო თუ არა როინ შავაძეს დაზიანებების მიღების შემდეგ ემოძრავა, ან შეესრულებინა რაიმე მოქმედება, ეყვირა, ან ელაპარაკა? აღნიშნული დაზიანების არსებობისას შეეძლო თუ არა როინ შავაძეს გონზე მოსვლა და რამდენი ხნით? _ გამომძიებლის მიერ დასმული ზოგიერთი კითხვის პასუხად ექსპერტიზის დასკვნაში წერია, რომ გარკვეულ პერიოდში შავაძეს შეეძლო გადაადგილება, გარკვეული მოქმედებების შესრულება; შეეძლო ყვირილი, ლაპარაკი. დანარჩენი კითხვები პასუხგაუცემელია.
თავდაცვის სამინისტროს მზვერავი 16 აგვისტოს სპეცრაზმმა, ბათუმში დააკავა. რამდენიმე საათში როინ შავაძის ცხედარი ქაქუთთან ახლოს იპოვეს. მოგვიანებით შავაძის სხეულზე ოჯახის ახლობელმა ექიმმა 28 ნატყვიარი და უამრავი დაზიანება აღმოაჩინა.
ოფიციალური ვერსიის მიხედვით შავაძეს ნარკოტიკის შენახვა ბრალდება; შინაგან საქმეთა მინისტრი აღნიშნავდა, რომ დაკავებული თბილისში გადაჰყავდათ, რა დროსაც მან შეიარაღებული წინააღმდეგობა გაუწია კუდის სპეცრაზმელებს და მისი ლიკვიდაციაც ამ დროს მოხდა. თუმცა შავაძის ისტორიის უფრო საინტერესო ნაწილი ის არაოფიციალური ინფორმაციაა, რომელიც მისი დაკავებისა და სიკვდილის დადგომის წუთებიდან ბათუმში ვრცელდებოდა _ სამშობლოს ღალატი.
“სხეულის მრავლობითი ცეცხლსასროლი ჭრილობები, შინაგანი ორგანოების, გულის, ფილტვების, ღვიძლის, ნაწლავების დაზიანებები; მარცხენა მხარის, მარცხენა ბარძაყის და მარცხენა მტევნის თითების მოტეხილობა; მრავლობითი სისხლნაჟღენთები განვითარებულია ბლაგვი ზედაპირის მქონე საგნ(ებ)ის მოქმედებით. ყველა დაზიანება სიცოცხლის დროინდელია... შავაძის სიკვდილიდან გვამის გამოკვლევამდე გასულია რვა საათი. სისხლში არ აღმოაჩნდა მორფი...“ _ წერია 2008 წლის ომიდან დაბრუნებული ჯარისკაცის, მოკლული როინ შავაძის ექსპერტიზის დასკვნაში.
ამ დასკვნის მიხედვით, როინ შავაძე 2008 წლის 16 აგვისტოს მოკლეს. დოკუმენტს ხელს აწერს სასამართლო სამედიცინო ექსპერტი, მამუკა მეტრეველი. მეტრეველი 21 წელია ექსპერტად მუშაობს. სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნა „ბათუმელებს“ პრესა.გე-მ მიაწოდა. შავაძის ექსპერტიზის დასკვნა დიდი ხანია მზადაა, თუმცა დოკუმენტი გასაიდუმლოებულია. საგამოძიებო მოქმედებების გაცნობაზე ადვოკატს პროკურორი იმიტომ ეუბნება უარს, რომ მას არ აქვს „გარდაცვლილის თანხმობა“, დაიცვას მისი უფლებები.
ადვოკატი რამინ პაპიძე მესამე წელია უშედეგოდ ცდილობს, გაიგოს რა საგამოძიებო მოქმედებები ჩატარდა მოკლული ჯარისკაცის საქმეზე. ოფიციალური ცნობით, მიმდინარეობს წინასწარი გამოძიება შავაძის განზრახ მკვლელობის (108 მუხლით) ფაქტზე. ჯარისკაცს ასევე ბრალდებოდა ნარკოტიკების შეძენა-შენახვა და გადაზიდვა (260 მუხლი). შავაძის გარდაცვალების შემდეგ აჭარის პროკურატურამ გამოძიება ნარკოტიკების ბრალდების ნაწილში შეწყვიტა.
გამოძიების შეწყვეტა ადვოკატმა სასამართლოში გაასაჩივრა: „მისი ღირსებისა და პატივის დასაცავად მივმართეთ სასამართლოს. რეალურად არ იყო დანაშაულის ნიშნები ნარკოტიკების შეძენა შენახვაზე“.
პროკურატურამ გამოძიება გარდაცვალების გამო შეწყვიტა. ბათუმის საქალაქო სასამართლომ პროკურატურას შეწყვეტილი საქმის გამოძიებაში დაბრუნება დაავალა. სასამართლოს ეს გადაწყვეტილება აჭარის პროკურატურას არ გაუსაჩივრებია. რამინ პაპიძე: „საქმის შეწყვეტის დადგენილება მოსამართლე თემურ კაკაბაძემ გააუქმა. მოსამართლეს არც ის დაუყენებია ეჭვქვეშ, რომ მე ვარ გარდაცვლილი ჯარისკაცის კანონიერი წარმომადგენელი. მაგრამ პროკურატურა დღესაც არ მაცნობს საქმის მასალებს. ის მიიჩნევს, რომ გარდაცვლილის ნებართვა არ მაქვს და ამიტომაც ვერ ვიქნები მისი წარმომადგენელი“.
როინ შავაძის საქმის ზედამხედველი პროკურორი დავით ჭარბაძეა, ხოლო საგამოძიებო ნაწილის პროკურორი _ გიორგი გრატიაშვილი. პროკურორებს კანონი აძლევს უფლებას, რომ ეს საქმე 25 წლის ვადაში გამოიძიონ. შავაძის გარდაცვალების ფაქტზე გამოძიება 2008 წლის აგვისტოში დაიწყო, მისი ოჯახი, კონკრეტულად კი მისი მეუღლე, დღემდე დაზარალებულად ცნობილი არ არის.
ომიდან შინ დაბრუნებული როინ შავაძე 2008 წლის აგვისტოში, ბათუმში, “ოქროს ბირჟასთან“ სპეცრაზმმა დააკავა. როინ შავაძის მკვლელობის ადგილად ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულია ქობულეთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზასთან არსებული აჭარა-გურიის სასაზღვრო ზოლი.
რა იყო სიკვდილის უშუალო მიზეზი? რამდენ ხანში დადგებოდა სიკვდილი? შეეძლო თუ არა როინ შავაძეს დაზიანებების მიღების შემდეგ ემოძრავა, ან შეესრულებინა რაიმე მოქმედება, ეყვირა, ან ელაპარაკა? აღნიშნული დაზიანების არსებობისას შეეძლო თუ არა როინ შავაძეს გონზე მოსვლა და რამდენი ხნით? _ გამომძიებლის მიერ დასმული ზოგიერთი კითხვის პასუხად ექსპერტიზის დასკვნაში წერია, რომ გარკვეულ პერიოდში შავაძეს შეეძლო გადაადგილება, გარკვეული მოქმედებების შესრულება; შეეძლო ყვირილი, ლაპარაკი. დანარჩენი კითხვები პასუხგაუცემელია.
თავდაცვის სამინისტროს მზვერავი 16 აგვისტოს სპეცრაზმმა, ბათუმში დააკავა. რამდენიმე საათში როინ შავაძის ცხედარი ქაქუთთან ახლოს იპოვეს. მოგვიანებით შავაძის სხეულზე ოჯახის ახლობელმა ექიმმა 28 ნატყვიარი და უამრავი დაზიანება აღმოაჩინა.
ოფიციალური ვერსიის მიხედვით შავაძეს ნარკოტიკის შენახვა ბრალდება; შინაგან საქმეთა მინისტრი აღნიშნავდა, რომ დაკავებული თბილისში გადაჰყავდათ, რა დროსაც მან შეიარაღებული წინააღმდეგობა გაუწია კუდის სპეცრაზმელებს და მისი ლიკვიდაციაც ამ დროს მოხდა. თუმცა შავაძის ისტორიის უფრო საინტერესო ნაწილი ის არაოფიციალური ინფორმაციაა, რომელიც მისი დაკავებისა და სიკვდილის დადგომის წუთებიდან ბათუმში ვრცელდებოდა _ სამშობლოს ღალატი.
თბილისის საქალაქო სასამართლომ სანდრო გირგვლიანის მკვლელობისთვის გასამართლებულ კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის ოთხ თანამშრომელს მორალული ზიანის ანაზღაურება, კონკრეტულად კი 40 ათასი ლარის გადახდა დააკისრა. ეს გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლომ მანამ მიიღო, ვიდრე გირგვლიანების სარჩელს სტრასბურგის სასამართლო განიხილავდა.
ნათია როყვა
ევროპულ სასამართლოს სანდრო გირგვლიანის ოჯახმა სახელმწიფოს მხრიდან ევროპული კონვენციის ოთხი მუხლის (მეორე მუხლი _ სიცოცხლის უფლება, მესამე მუხლი _ წამების აკრძალვა, მეექვსე მუხლი _ სამართლიანი სასამართლოს უფლება და მეცამეტე მუხლი _ უფლება ეფექტურ ზომაზე) დარღვევის გამო მიმართა.
შალვა შავგულიძე, გირგვლიანების ადვოკატი, განმარტავს, რომ სტრასბურგის სასამართლოს საქართველოს სახელმწიფომ სთხოვა, არ განეხილა კონვენციის მეექვსე მუხლის დარღვევა, რადგან გირგვლიანების მხრიდან ადგილობრივ სამართალწარმოებაში არ იყო შეტანილი სამოქალაქო სარჩელი.
მაშინ, როცა საქართველოს სასამართლოებში სანდრო გირგვლიანის მკვლელობის სისხლის სამართლის საქმე განიხილებოდა, ირინა ენუქიძეს (სანდრო გირგვლიანის დედას) სამოქალაქო სარჩელი, კონკრეტულად კი, მორალური ზიანის ანაზღაურება არ მოუთხოვია.
სტრასბურგის სასამართლო ადამიანის უფლებების ევროპული კონვენციის მეექვსე მუხლის დარღვევაზე სარჩელს იმ შემთხვევაში განიხილავს, თუ დაზარალებული არის სამოქალაქო მოსარჩელე სახელმწიფოში.
`ევროპულმა სასამართლომ გვაცნობა ამის შესახებ, ამიტომაც, გურამ გირგვლიანმა (სანდრო გირგვლიანის მამამ) მიმართა სამოქალაქო სარჩელით თბილისის საქალაქო სასამართლოს. მან სანდრო გირგვლიანის მკვლელობისთვის გასამართლებულებისგან _ გერონტი ალანიას, ავთანდილ აფციაურის, ალექსანდრე ღაჭავასა და ალექსანდრე ბიბილურისგან მორალური ზიანის ანაზღაურება მოითხოვა, მათ მიერ სანდრო გირგვლიანის სადისტური მკვლელობის გამო“.
როგორც „ბათუმელებს“ თბილისის საქალაქო სასამართლოდან აცნობეს, გურამ გირგვლიანი მკვლელობის ბრალდებით გასამართლებული და შემდგომ შეწყალებული ოთხი პირისგან მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად 200 000 ლარს ითხოვდა. სასამართლომ მისი მოთხოვნა ნაწილობრივ დააკმაყოფილა და მოპასუხეებს 40 ათასი ლარის გადახდა დააკისრა. სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მოსარჩელეს ასევე უნდა დაბრუნებოდა სამი ათასი ლარი, რომელიც გადახდილი ჰქონდა ბაჟის სახით.
ადამიანები, რომლებიც გირგვლიანის მკვლელობისთვის გაასამართლეს, მიიჩნევენ, რომ მორალური ზიანის ანაზღაურებად ის წლები უნდა ჩაითვალოს, რაც ციხეში გაატარეს, ამიტომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გაასაჩივრეს.
ადვოკატის ინფორმაციით, არ აყადაღებენ იმ ადამიანების ქონებას, რომლებსაც სასამართლომ 40 ათასი ლარის გადახდა დააკისრა: „ჩვენ მოვთხოვეთ სასამართლოს დაეყადაღებინა მათი ქონება, რადგან არსებობს საფრთხე, ეს ქონება გაასხვისონ და ვერ გადაიხადონ თანხა“. ადვოკატი იმასაც ვრაუდობს, რომ საქალაქო სასამართლოს ასეთი გადაწყვეტილება სახელმწიფოს სტრასბურგის „დასანახად“ სჭირდებოდა. შალვა შავგულიძის აზრით, მოპასუხეებს გარკვეული თანხის გადახდა იმიტომ დააკისრეს, რომ სახელმწიფოს ევროსასამართლოზე ემოქმედა: „როცა ევროპული სასამართლო განხილვას დაასრულებს, არაა გამორიცხული, უზენაესმა ბათილად სცნოს საქალაქოს გადაწყვეტილება“.
რაც შეეხება გირგვლიანების სარჩელს, სტრასბურგის სასამართლომ ეს სარჩელი მორალური ზიანის ანაზღაურებაზე, სახელმწიფოს მიმართ, უკვე განიხილა. ევროპულ სასამართლოში გურამ გირგვლიანი მორალური ზიანის ანაზღაურებას (სამასი ათას ევროს) არა ბრალდებულებისგან, არამედ სწორედ სახელმწიფოსგან ითხოვს.
სანდრო გირგვლიანი 2006 წლის 26 იანვარს ოქროყანის ტყეში აწამეს, რის შედეგადაც ის გარდაიცვალა. დანაშაულში ეჭვმიტანილები, კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის ოთხი თანამშრომელი დააკავეს, რომელთაც 7-8-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს. მოგვიანებით მათ პრეზიდენტის შეწყალების შედეგად ჯერ სასჯელი გაუნახევრდათ, ხოლო შემდეგ ვადაზე ადრე გათავისუფლდნენ. სანდრო გირგვლიანის ოჯახი მკვლელობის დამკვეთებად შსს-ს მაღალჩინოსნებს: ვასილ სანოძეს, დათა ახალაიას, ვასილ მელნიკოვს, გურამ დონაძეს და შს მინისტრის _ ვანო მერაბიშვილის მეუღლეს, თაკო სალაყაიას ასახელებს.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის საგანგებო სიტუაციების სამსახურის უფროსი, ვიცე-პოლკოვნიკი, დიომიდე კორძაძე 5 მაისს, დილის 11 საათსა და 20 წუთზე, მანქანის აფეთქების შედეგად დაიღუპა. ნათესავები დარწმუნებულნი არიან, რომ იგი მოკლეს. პროკურატურა საქმეს განზრახ მკვლელობის მუხლით იძიებს.
ნათია როყვა
გასულ კვირას ქართული მედია აქტიურად აშუქებდა ბათუმში მანქანის აფეთქების შედეგად დაღუპული პოლიციელის შესახებ. დიომიდე კორძაძის ოჯახში ამბობენ, რომ მათი შვილის დაღუპვის ფაქტზე არც ერთ მედიას ზუსტი ინფორმაცია არ გადაუცია. მედია ავრცელებდა, რომ აფეთქდა „პიკაპის“ ტიპის ავტომანქანა, თუმცა არ უთქვამთ, რომ „პიკაპი“, რომელიც დიზელის საწვავზე მუშაობს, არ შეიძლება აფეთქდეს.
„ეს იყო ტერაქტი, მანქანა ააფეთქეს. ტყუილია ის, რომ მანქანაში ბენზინი აფეთქდა. ვინც ეს თქვა, მკვლელობაც მისი დაგეგმილია“, _ თქვა „ბათუმელებთან“ გარდაცვლილის ბიძამ, გივი მუთიძემ. იგი გარდაცვლილის ნათესავთაგან პირველი მივიდა შემთხვევის ადგილზე. აფეთქება მის სახლთან იმდენად ახლოს მოხდა, რომ მუთიძის სახლი „შეირყა“: „აივანზე ვიყავი, სათვალე პირველ სართულზე ჩამივარდა, მეგონა, ჩემი სახლის სარდაფში მოხდა აფეთქება, მეუღლემ იეჭვა, რომ მანქანა დიომიდესი იყო, ეზოში ჩავედით. ფაქტია, იგი ააფეთქეს. რა მოტივით მოკლეს, ეს სახელმწიფომ უნდა დაადგინოს. მანქანა არ დამწვარა“.
„ბათუმელებს“ გარდაცვლილის დედა და მეუღლე ესაუბრნენ. ისინი დიომიდეს დაღუპვას მკვლელობად აფასებენ _ „ააფეთქეს“. გარდაცვლილის დედას ვერსია არ აქვს, თუ ვის შეიძლებოდა დაეგეგმა ეს მკვლელობა.
„ვალი არ ჰქონდა, სამსახურის გამო ცეცხლსასროლ იარაღს არ ატარებდა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლების მანქანების გამართულობას კი პერიოდულად ამოწმებდნენ“, _ ამბობს გარდაცვლილის მეუღლე, რუსუდან მუთიძე. მანქანა, რომლითაც დიომიდე კორძაძე გადაადგილდებოდა, შინაგან საქმეთა სამინისტროს კუთვნილება იყო. ღამით სადარბაზოს შესასვლელთან აჩერებდა.
ოჯახის ინფორმაციით, ოთხშაბათს, 5 მაისს, დიომიდე კორძაძე შინიდან დილის 6 საათზე გავიდა. მან ბულვარში ივარჯიშა და 9 საათსა და 25 წუთზე მეუღლეს დაურეკა, რომ ბავშვებს სკოლაში წაიყვანდა: `ჩვენი ორი შვილი და კიდევ ახლობლების ბავშვები, სულ ხუთნი, 9 საათისთვის სკოლაში მიიყვანა (ისინი ყოველ დღეს დაჰყავდა სკოლაში). შინ დაბრუნებულმა სამსახურში წასასვლელად გაემზადა. ეზოში მეზობლებს ესაუბრა, ერთ-ერთი მათგანი აფეთების დროს მანქანაში ეჯდა“.
ოჯახის წევრები სხვადასხვა ადამიანების მონაყოლს ყვებიან მანქანის აფეთქების შესახებ, როგორც მათ უთხრეს, მანქანიდან გვერდით მჯდომი გადმოვარდა, ზოგის ვერსიით მას ხელი დიომიდემ ჰკრა. არის ვერსია, რომ დიომიდე ადგილზევე გარდაიცვალა, იმასაც ამბობენ, რომ იგი მოგვიანებით გარდაიცვალა. ისიც ითქვა, რომ მანქანაში სამართალდამცავებმა დიდი ოდენობის ტროტილის კვალი აღმოაჩინეს.
იმ ადგილას, სადაც მანქანა აფეთქდა, შიგ მსხდომთა გარდა არავინ დაშავებულა, რადგან ახლოს არავინ იმყოფებოდა. ამ დროს ქუჩაში არც ტრანსპორტი მოძრაობდა და არც ადამიანები მოძრაობდნენ ქვეითად. დაღუპულის მეუღლე ვარაუდობს, რომ ბომბი მანქანაში ღამით დაამონტაჟეს და როგორც კი მანქანა ისეთ ადგილზე გავიდა, სადაც არავინ იყო, პულტის მართვადი სისტემით ააფეთქეს იგი.
პროფესიით იურისტი, ვიცე-პოლკოვნიკი _ დიომიდე კორძაძე 18 წლის განმავლობაში სამხედრო სამსახურში მუშაობდა. იგი შსს-ს საგანგებო სიტუაციების სამსახურის უფროსად სამი წლის წინ დაინიშნა, მანამდე კი შსს სხვადასხვა ქვედანაყოფში მუშაობდა. იგი 9 ივნისს 37 წლის გახდებოდა.
მისი გარდაცვალების ფაქტზე დაწყებულია ძიება, როგორც „ბათუმელებს“ პროკურატურის პრესსამსახურმა _ ეკა ჩიჩუამ განუცხადა, გამოძიება 108-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც განზრახ მკვლელობას ნიშნავს და დანაშაული ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით შვიდიდან თხუთმეტ წლამდე.
მკვლელობა _ პოლიციელის ოჯახის ვერსია
შინაგან საქმეთა სამინისტროს აჭარის საგანგებო სიტუაციების სამსახურის უფროსი, ვიცე-პოლკოვნიკი, დიომიდე კორძაძე 5 მაისს, დილის 11 საათსა და 20 წუთზე, მანქანის აფეთქების შედეგად დაიღუპა. ნათესავები დარწმუნებულნი არიან, რომ იგი მოკლეს. პროკურატურა საქმეს განზრახ მკვლელობის მუხლით იძიებს.
ნათია როყვა
გასულ კვირას ქართული მედია აქტიურად აშუქებდა ბათუმში მანქანის აფეთქების შედეგად დაღუპული პოლიციელის შესახებ. დიომიდე კორძაძის ოჯახში ამბობენ, რომ მათი შვილის დაღუპვის ფაქტზე არც ერთ მედიას ზუსტი ინფორმაცია არ გადაუცია. მედია ავრცელებდა, რომ აფეთქდა „პიკაპის“ ტიპის ავტომანქანა, თუმცა არ უთქვამთ, რომ `პიკაპი~, რომელიც დიზელის საწვავზე მუშაობს, არ შეიძლება აფეთქდეს.
„ეს იყო ტერაქტი, მანქანა ააფეთქეს. ტყუილია ის, რომ მანქანაში ბენზინი აფეთქდა. ვინც ეს თქვა, მკვლელობაც მისი დაგეგმილია“, _ თქვა „ბათუმელებთან“ გარდაცვლილის ბიძამ, გივი მუთიძემ. იგი გარდაცვლილის ნათესავთაგან პირველი მივიდა შემთხვევის ადგილზე. აფეთქება მის სახლთან იმდენად ახლოს მოხდა, რომ მუთიძის სახლი „შეირყა“: `აივანზე ვიყავი, სათვალე პირველ სართულზე ჩამივარდა, მეგონა, ჩემი სახლის სარდაფში მოხდა აფეთქება, მეუღლემ იეჭვა, რომ მანქანა დიომიდესი იყო, ეზოში ჩავედით. ფაქტია, იგი ააფეთქეს. რა მოტივით მოკლეს, ეს სახელმწიფომ უნდა დაადგინოს. მანქანა არ დამწვარა“.
`ბათუმელებს~ გარდაცვლილის დედა და მეუღლე ესაუბრნენ. ისინი დიომიდეს დაღუპვას მკვლელობად აფასებენ _ „ააფეთქეს“. გარდაცვლილის დედას ვერსია არ აქვს, თუ ვის შეიძლებოდა დაეგეგმა ეს მკვლელობა.
`ვალი არ ჰქონდა, სამსახურის გამო ცეცხლსასროლ იარაღს არ ატარებდა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლების მანქანების გამართულობას კი პერიოდულად ამოწმებდნენ~, _ ამბობს გარდაცვლილის მეუღლე, რუსუდან მუთიძე. მანქანა, რომლითაც დიომიდე კორძაძე გადაადგილდებოდა, შინაგან საქმეთა სამინისტროს კუთვნილება იყო. ღამით სადარბაზოს შესასვლელთან აჩერებდა.
ოჯახის ინფორმაციით, ოთხშაბათს, 5 მაისს, დიომიდე კორძაძე შინიდან დილის 6 საათზე გავიდა. მან ბულვარში ივარჯიშა და 9 საათსა და 25 წუთზე მეუღლეს დაურეკა, რომ ბავშვებს სკოლაში წაიყვანდა: `ჩვენი ორი შვილი და კიდევ ახლობლების ბავშვები, სულ ხუთნი, 9 საათისთვის სკოლაში მიიყვანა (ისინი ყოველ დღეს დაჰყავდა სკოლაში). შინ დაბრუნებულმა სამსახურში წასასვლელად გაემზადა. ეზოში მეზობლებს ესაუბრა, ერთ-ერთი მათგანი აფეთების დროს მანქანაში ეჯდა~.
ოჯახის წევრები სხვადასხვა ადამიანების მონაყოლს ყვებიან მანქანის აფეთქების შესახებ, როგორც მათ უთხრეს, მანქანიდან გვერდით მჯდომი გადმოვარდა, ზოგის ვერსიით მას ხელი დიომიდემ ჰკრა. არის ვერსია, რომ დიომიდე ადგილზევე გარდაიცვალა, იმასაც ამბობენ, რომ იგი მოგვიანებით გარდაიცვალა. ისიც ითქვა, რომ მანქანაში სამართალდამცავებმა დიდი ოდენობის ტროტილის კვალი აღმოაჩინეს.
იმ ადგილას, სადაც მანქანა აფეთქდა, შიგ მსხდომთა გარდა არავინ დაშავებულა, რადგან ახლოს არავინ იმყოფებოდა. ამ დროს ქუჩაში არც ტრანსპორტი მოძრაობდა და არც ადამიანები მოძრაობდნენ ქვეითად. დაღუპულის მეუღლე ვარაუდობს, რომ ბომბი მანქანაში ღამით დაამონტაჟეს და როგორც კი მანქანა ისეთ ადგილზე გავიდა, სადაც არავინ იყო, პულტის მართვადი სისტემით ააფეთქეს იგი.
პროფესიით იურისტი, ვიცე-პოლკოვნიკი _ დიომიდე კორძაძე 18 წლის განმავლობაში სამხედრო სამსახურში მუშაობდა. იგი შსს-ს საგანგებო სიტუაციების სამსახურის უფროსად სამი წლის წინ დაინიშნა, მანამდე კი შსს სხვადასხვა ქვედანაყოფში მუშაობდა. იგი 9 ივნისს 37 წლის გახდებოდა.
მისი გარდაცვალების ფაქტზე დაწყებულია ძიება, როგორც „ბათუმელებს“ პროკურატურის პრესსამსახურმა _ ეკა ჩიჩუამ განუცხადა, გამოძიება 108-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც განზრახ მკვლელობას ნიშნავს და დანაშაული ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით შვიდიდან თხუთმეტ წლამდე.
Подписаться на:
Сообщения (Atom)
